مرکز رشد شريف

آنچه آينده دانشگاه و پژوهشگاه را مى‌سازد بخش تجارى سازى است

معاون علمى و فناورى رياست جمهورى گفت: محدوديت در حوزه دانش بنيان مالى نيست بلكه فرهنگى و فكرى است كه بايد به كمك همه دست‌اندركاران اصلاح شود.

New Page 1

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزارى فارس به نقل از مركز روابط عمومى و اطلاع‌رسانى معاونت علمى و فناورى رئيس جمهورى، سورنا ستارى معاون علمى و فناورى رياست جمهورى كه براى بازديد از پارك علم وفناورى و ديگر مراكز علمى و تحقيقاتى به استان گلستان سفر كرده بود، در جمع اساتيد، نخبگان و استعدادهاى برتر اين استان گفت: حل مشكلات هر استان برعهده عناصر بومى آن استان است، اگر مشكلات هر استان توسط مردم آن حل نشود، هيچ نهادى نمى‌تواند كارى براى آنها انجام دهد، مشكلات و مسائل هر استان بايد توسط اساتيد دانشگاه‌ها و نخبگان و مراكز علمى آن حل شود.

عضو هيات عامل صندوق نوآورى و شكوفايى با نامطلوب خواندن اينكه بيشتر اساتيد تنها به ارائه مقاله‌ها بسنده مى‌كنند، افزود: اگر جهت گيرى دانشگاه‌هاى استان در راستاى حل مسائل و مشكلات استان نباشد نبايد از نهادهاى ملى مثل معاونت علمى و فناورى توقع هيچ گونه كمك و بودجه‌اى داشته باشند.

وى افزود: آنچه در معاونت انجام مى‌شود 2 بخش دارد، اول اينكه اگر كسى تحقيقى دارد كه نزديك به مرز دانش است، مى‌تواند از كمك‌هاى دولت برخوردار شود و اين يك امر طبيعى است اما اين با حوزه تجارى سازى متفاوت است، در تجارى سازى كمك بلاعوض باعث از بين رفتن اغلب انگيزه‌ها و طرح‌ها خواهد شد و حتى استعداد مخترعى كه در اين عرصه فعال است نيز از بين خواهد رفت. در واقع كمك در تجارى سازى با عنوان تسهيلات صورت مى‌گيرد و تسهيلات هم به معناى بازگشت سرمايه است.

معاون علمى و فناورى رئيس جمهور ادامه داد: از آنجا كه تاسيس شركت همراه با ريسك است بايد هر يك از اساتيد را كه وارد اين موضوع مى‌شود، حمايت كرد و در معاونت علمى و فناورى نيز بخش حمايت از پروژه‌هاى مرز دانش در فرآيند ستادهاى فناورى‌هاى راهبردى اتفاق مى‌افتد.

ستارى اظهار داشت: 14 ستاد فناورى داريم، مثل ستاد نانو، بايو، سلول‌هاى بنيادى، علوم شناختى، هوافضا و ... كه خيلى از آنها كمك‌هايى را نيز به دانشگاه‌هاى اين استان كرده‌اند. هدف اين ستادها توسعه علم است و خيلى پيرامون بحث تجارى سازى حركت نخواهند كرد.

رئيس بنياد ملى نخبگان درادامه به نقش تجارى‌سازى در دانش اشاره كرد و ادامه داد: آنچه آينده دانشگاه و پژوهشگاه را مى‌سازد بخش تجارى سازى است. دولت در حوزه پژوهش كم هزينه نكرده است، در حال حاضر در سازمان‌هاى دولتى هزاران عضو هيات علمى داريم. چرا نبايد تجارى سازى كنيم؟

وى افزود: اگر تجارى سازى نكنيم با كوچكترين تحريم به مشكل بر مى‌خوريم، اين تصور غلطى است كه ما بايد پول تجارى سازى را به محقق بدهيم.

ستارى گفت: در نظام ملى نوآورى، بايد از طريق حلقه‌هاى واسط عمل كرد، محقق قطعا نفر اصلى است، اما محقق نمى‌تواند كار تجارى سازى كند، محقق صاحب دانش است اما علم تجارى كردن محصول را ندارد، بنابراين بايد پارك علم و فناورى تعريف كنيم، تفاوت پارك علم و فناورى با شهرك صنعتى، در قرار دادن مشاور است، در اين است كه قدم قدم وارد بحث تجارى سازى مى شويم. مثلا روز اول به محقق يك اتاق مى‌دهد، اگر فارغ‌التحصيل شد مى‌تواند، شركت تاسيس كند و...

معاون علمى و فناورى رئيس جمهور گفت: مراكز نوآورى و رشد بايد در دانشگاه‌ها شكل بگيرد و اينها همان حلقه‌هاى اول هستند. تمام اساتيد مى‌توانند شركت دانش بنيان تاسيس كنند، اين شركت‌ها تماما خصوصى و متعلق به شخص آنان است، البته دانشگاه و پژوهشكده نيز مى‌توانند در اين شركت‌ها سهيم باشند هرچند ما توصيه نمى‌كنيم.

دبير هيات امناى صندوق نوآورى و شكوفايى ادامه داد: امروزه علم با سرعت بسيار زيادى در حال پيشرفت است و نمى توان سال ها براى تجارى سازى يك محصول صبر كرد، استاد بايد بتواند در 4-5 سال تجارى سازى كند، اگر توانست اين كار را انجام دهد بهتر است يك شركت دانش بنيان تاسيس كند، بدين طريق سود حاصل آن به مراكز علمى نيز خواهد رسيد.

معاون علمى و فناورى رئيس جمهور بزرگ‌ترين مشكل در راه اجرايى شدن قانون دانش بنيان را فرهنگ دانست و گفت:  بزرگترين مشكلى كه در جامعه علمى و فناورى وجود دارد، بحث فرهنگى است، يعنى جا انداختن فرهنگ تاسيس و فعاليت شركت‌هاى دانش بنيان در اقتصاد كشور.

وى گفت: كشورى كه از راه فروش نفت خام پول بدست مى‌آورد، حالا مى‌خواهد از راه مغز و دانش پول بدست آورد، اين امر نياز به فرهنگسازى دارد.

ستاري گفت: در اقتصادى كه پايه آن بر اساس رانت است و از راه فروش منابع درآمد بسيار بالايى دارد در ظاهر نه احتياجى به تربيت مغز است و نه احتياجى به تربيت نيروى دانشگاهى. چنين اقتصادى نه نياز به فناورى دارد، نه تكنولوژى و نه حتى دانشگاه.

* نظام مديريتى بايد تغيير كند

وى در ادامه با اعلام اينكه كشور چين با سابقه‌اى 20 ساله در فعاليت‌هاى حوزه نفت الان به جايگاه فروش فناورى اين حوزه رسيده است، اما ما با حركت يك قرن هنوز مصرف كننده هستيم افزود: امروزه شركت‌هاى اول دنيا، گوگل، مايكروسافت، فيس بوك و امثالهم هستند و دوره شركت‌هايى مثل فولاد به سر آمده است، بانك‌هاى ما بايد دچار تغيير شوند، چرا بانك‌هاى ما نمى‌توانند روى دانش و برند سرمايهگذارى كنند. كار اصلى معاونت تغيير اين نظام مديريتى است، چه بيمه چه بانك و چه حتى دانشگاه.

عضو شوراى عالى انقلاب فرهنگى در ادامه با اشاره به نقش دانشگاه در حل مشكلات كشور گفت: حضور دانشگاهى كه نتواند مشكل استان را حل كند، بى فايده است، اگر نتوانيم نظامى در دانشگاه بسازيم كه توانايى‌هاى افراد را براى حل مشكلات شهر و استان خود ارتقا دهد، وجود دانشگاه غير ضرورى مى‌شود، بايد تمام ظرفيت‌هاى استان‌ها را پوشش دهيم.

وى گفت: قانون حمايت از شركت‌هاى دانش بنيان بسيار مدرن است و تعليق 4 ساله اجراى آن، بهترين دليل بر مدرن بودن آن است، اصل قانون بر اين پايه استوار است كه اگر كسى اراده كند كه بخواهد كارمند دولت نباشد بايد از او حمايت كرد و تسهيلات كم بهره مالى و معافيت‌هاى گمركى داد مثلا تا 15 سال از پرداخت ماليات و گمركى معاف خواهد بود و مى‌تواند از تسهيلات بانكى استفاده كند، البته تا رسيدن به اجراى كامل آن راه بسيار است و ما در حال حاضر در ابتداى راه هستيم.

رئيس بنياد ملى نخبگان ادامه داد: دليل حضور بنده در استان‌ها بدين منظور است كه عملى شدن اين قانون نياز به كمك و هميارى همه ما دارد، اين فرهنگسازى بايد در استان‌ها هم انجام شود، ما در كشور پژوهشگاه‌هايى داريم كه هزارميليارد تومان در آنها هزينه شده است، در حالى كه هنوز از ارائه يك فناورى عاجز است، اين موضوع نشان مى‌دهد كه روند فعلى اشتباه است و سيستم بايد اصلاح شود و اين اصلاح با فرهنگ‌سازى و تلاش همگان ميسر است.

وى با تاكيد بر نقش شركت‌هاى دانش بنيان در تجارى‌سازى دانش گفت: هدف اصلى معاونت در حوزه تجارى‌سازى، اجرايى كردن قانون حمايت از شركت‌هاى دانش بنيان است، اين قانون چند بخش دارد، اول بايد شركت‌ها شناسايى شوند كه اين امر بر عهده كارگزارى‌هايى است كه معمولا مستقر در پارك علم و فناورى هر استان هستند، براى حل مشكلات بانكى، صندوق نوآورى و شكوفايى را راه‌اندازى كرديم، اين صندوق تفاوت بين افراد عادى و فارغ‌التحصيلان دانشگاهى را خوب مى‌داند، اعضاى اين صندوق كسانى هستند كه مدت‌ها كار تجارى سازى كردند و يك فرد بانكى هم نيستند.

دبير هيات امناء صندوق نوآورى و شكوفايى اظهار داشت: ثبت اختراع پايان كار نيست، مخترع بايد بداند اين اول راه است، مقدارى هزينه اوليه به او پرداخت خواهد شد، در جشنواره‌ها مى‌تواند وارد بخش تجارى سازى شود و اگر توسط داوران ما انتخاب شوند براى تجارى سازى به معاونت علمى معرفى خواهند شد و با آنها مثل يك شركت دانش‌بنيان برخورد مىشود، 300 ميليون وام قرض الحسنه با چك و سفته به آنها پرداخت مى شود، ضمانت سنگين نيز از آنها نخواهيم گرفت، ما به اين افراد اطمينان خواهيم كرد، چرا كه يا استاد دانشگاه هستند يا مخترع يا دانشجوى ارشد، بنابراين صاحب اعتبار است.

رئيس بنياد ملى نخبگان در ادامه افزود: در اين استان 130 نفر تحت پوشش بنياد هستند، از ماموريت‌هاى دفاتر استانى بنياد حفظ اين افراد در استان‌هاى خودشان است و از اهداف بنياد ملى نخبگان نيز حفظ افراد در كشور است البته ما ممانعتى از رفتن آنها به خارج از كشور نمى‌كنيم، بلكه ما در راستاى توانمندسازى استعدادهاى برتر آنان را با برنامه و هدف و با هزينه خود به خارج از كشور مى‌فرستيم تا بتوانند در بهترين مراكز علمى به ادامه تحصيل بپردازند. اما پس از پايان تحصيل به كشور باز گردند، در سطح استان نيز همين رويه بايد وجود داشته باشد. افراد تحت پوشش بنياد هر استان بايد پس از كسب توانايى هاى لازم به استان خود بازگردند و اين وظيفه اصلى بنيادهاى استانى است.

ستارى با بيان اينكه معاونت هيچ محدوديتى به لحاظ مالى ندارد، نقش معاونت را فرادستگاهى عنوان كرد و افزود: معاونت علمى فناورى هيچ محدوديتى ندارد، يك نهاد كوچك و چابك است، بايد كمك كنيم ارتباطات درست شكل بگيريد، با اطمينان مى‌گويم هيچ محدوديت منابعى براى تجارى سازى پروژه‌ها و فعاليت‌هاى شركت‌هاى دانش‌بنيان وجود ندارد و تمام پروژه ها در قالب تسهيلات قابل حمايت است، البته به شرط دانش بنيان شدن اين شركت‌ها و در چارچوب قانون آن.

وى گفت: محدوديت در اين حوزه مالى نيست بلكه فرهنگى و فكرى است و بايد به كمك همه دست‌اندركاران اصلاح شود، اميدوارم در آينده نزديك آمار چشمگيرى از تاسيس و فعاليت‌هاى خوب شركت‌هاى دانش بنيان و پارك‌هاى علم و فناورى داشته باشيم.

وى در پايان گفت: هم اكنون با راه اندازى صندوق نوآورى و شكوفايى و تعداد اساتيدى كه شركت‌هاى دانش بنيان تاسيس كرده و توانسته‌اند با صنعت ارتباط برقرار كنند و در كنار آن از تسهيلات صندوق بهره ببرند از آمارهاى قابل قبولى برخوردار است. ستارى گفت: در راستاى اين حمايت‌ها از اساتيد دانشگاه‌ها و پارك‌هاى علم و فناورى استان و صندوق‌هاى استان اختيار كامل دارند.