مرکز رشد شريف صفحه نخست

پرداخت 62 ميليارد تومان به دانشگاه‌هاى مجرى طرح‌هاى كلان ملى فناورى

دبير شوراى عالى عتف از پرداخت 62 ميليارد تومان بودجه اختصاص يافته از سوى رياست‌جمهورى به دانشگاه‌هاى مجرى 38 طرح‌ كلان ملى فناورى مصوب عتف خبر داد.

دكتر محمد مهدى‌نژاد نورى در گفت‌وگويى اختصاصى با خبرنگار فناورى ايسنا درباره بودجه پرداخت شده به طرح‌هاى كلان ملى مصوب شوراى عالى عتف خاطرنشان كرد: اين بودجه از سوى رئيس‌جمهورى به اين طرح‌ها اختصاص داده شده بود كه به مجريان پرداخت شد؛ اما طبق برآوردهاى مالى، اين 38 پروژه در نهايت به 2500 ميليارد تومان سرمايه طى پنج سال نياز دارد كه با تأمين گاه‌به‌گاه منابع برآورد نمى‌شود و بايد محل تأمين ثابت و مطمئنى داشته باشد.

وى افزود: پيش‌بينى شده بود كه در بودجه‌ى سالانه يك رديف اختصاصى براى طرح‌هاى كلان ملى مانند تمام پروژه‌هاى ديگر كشور در نظر گرفته شود كه نمايندگان مجلس در كميسيون تخصصى آموزش و تحقيقات با آن موافق بودند اما متأسفانه در گام‌هاى آخر از بودجه سال جارى حذف شد.

وى اظهار اميدوارى كرد اين رديف در بودجه سال آينده كشور ديده شود تا اطمينان خاطرى براى ثبات در اجراى طرح‌ها فراهم كند. مهدى‌نژاد با تأكيد بر اين كه براى سپردن طرح‌هاى كلان ملى به دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، توانايى، مهم‌ترين شاخص است، اظهار كرد: بايد اين موضوع سنجيده شود كه كدام دانشگاه‌ مى‌تواند طرح را تا انتها پيش ببرد و به نتيجه برساند.

وى مشاركت فعال دانشگاه‌ها را شرط اصلى انتخاب آنها به عنوان مجرى اين طرح‌ها خواند و افزود: توانمندى دانشگاه‌ها براى بر عهده گرفتن طرح‌هاى كلان ملى با استفاده از شاخص‌هايى مانند اعضاى هيأت علمى و اهميت و تعداد پروژه‌هاى پيشين سنجيده مى‌شود. البته، اين امكان نيز وجود دارد كه اعضاى هيات علمى يك دانشگاه در چندين پروژه پيش از اين حضور داشته‌، اما هيچ كدام از اين پروژه‌ها عميق و كاربردى نبوده باشد. همچنين تجربه، امكانات، رشته تحصيلى و علاقه‌مندى خود دانشگاه نيز در سپردن اين پروژه‌ها اهميت به‌سزايى دارد.

دبير شوراى عالى عتف درباره دانشگاه‌هايى كه از ابتداى طراحى و تعريف طرح در پروژه حضور داشته‌اند توضيح داد: اين دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها چون زحمت اصلى براى تعريف و تصوير پروژه را بر عهده داشته‌اند و از ابتدا با كارفرما و دستگاه‌ بهره‌بردار همراه ‌بوده‌اند به عنوان مركز محورى در طرح كلان شناخته مى‌شوند. اما مراكز ديگر نيز به عنوان همكار طرح انتخاب مى‌شوند. به عنوان مثال در طرح خودروى ملى دانشگاه علم و صنعت محور طرح است و دانشگاه‌هاى صنعتى اميركبير، خواجه نصيرالدين طوسى و تهران نيز با توجه به تجربيات و توانمندى‌هاى خود در زمينه موتور، سازه و رانش از سوى كميسيون تخصصى به عنوان همكار معرفى شده‌اند.

معاون وزير علوم، تحقيقات و فناورى تأكيد كرد: افزون بر اين موارد براى وزارتخانه ايجاد توازن در سپردن طرح‌ها به دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها مهم است و سعى بر اين است كه تعداد زيادى از اين مراكز در سراسر كشور در پروژه‌هاى كلان سهيم باشند. چنانچه 38 پروژه مصوب بر عهده 57 دانشگاه و پژوهشگاه گذاشته شده است.

به گفته مهدى‌نژاد در فرآيند تأييد توانمندى‌ دانشگاه‌ها، شاخص‌ها در كميته‌هاى تخصصى بررسى مى‌شوند و سپس كميسيون‌ دائم شوراى عالى عتف پيشنهادات را دريافت مى‌كند كه در اين كميسيون‌ و در شوراى عالى عتف نيز بر روى آنها بحث و تبادل نظر خواهد شد. كه در نهايت برآيند اين بررسى‌ها و حضور دانشگاه در فرآيند تعريف طرح در انتخاب آنها به عنوان دانشگاه‌هاى محور و يا همكار طرح تعيين‌كننده‌ است.

وى با اشاره به اين كه تمامى طرح‌هاى كلان ملى بين سه تا پنج سال به طول مى‌انجامند، خاطرنشان كرد: اين طرح‌ها همگى در سال جارى كليد خورده‌اند و حداقل تا سال 1393 براى به نتيجه رسيدن زمان احتياج دارند. هم‌اكنون 38 طرح ملى به 57 دانشگاه‌ و پژوهشگاه‌ سپرده شده است كه در تمامى اين طرح‌ها يك مركز به عنوان محور و بقيه به عنوان همكار طرح حضور خواهند داشت.

مهدى‌نژاد همچنين درباره مديريت اين طرح‌ها در شوراى عالى عتف خاطرنشان كرد: براى مديريت طرح‌هاى كلان، 10 ‌كميسيون‌ تخصصى اين شورا، نظارت راهبردى بر پيشرفت اين طرح‌ها را برعهده گرفته‌اند و براى هر طرح نيز كميته‌هايى تخصصى متشكل از بهره‌بردار، نماينده دبيرخانه شوراى عالى عتف و دانشگاه‌هاى محور و همكار طرح تشكيل مى‌شود كه اختياراتى نظير تقسيم كار، تأييد پيشرفت‌ها و ارائه گزارش پروژه‌ها دارد.

دبير شوراى عالى عتف به ايسنا گفت: تمامى كميته‌هاى راهبردى اين 38 طرح تشكيل شده‌ و تقسيم كار كرده‌اند. البته طرح‌ها هم‌اكنون در گام اول يعنى مطالعات فاز صفر هستند اما برخى از آنها مانند پروژه‌ى «هواپيماى 150 نفره»، پروژه‌ى «توربو ماشين‌ها» و پروژه «پروتزهاى عصبى» پيشرفت‌هاى خوبى داشته‌اند و بخش مهمى از كارهاى مطالعاتى و امكان‌سنجى آنها انجام شده است.

به گفته معاون وزير علوم، تحقيقات و فناورى، تمامى طرح‌هاى ملى آخرين وضعيت و پيشرفت كارى خود را در نمايشگاه هفته پژوهش اين وزارتخانه در آذرماه در غرفه‌هايى كه به همين منظور تدارك ديده شده، ارائه خواهند كرد.

دبير شوراى عالى عتف درباره كاركردهاى طرح‌هاى ملى خاطرنشان كرد: دلايل زيادى براى اجراى طرح‌هاى كلان ملى وجود دارد. اين طرح‌ها در مرحله نخست خودباورى و غرور ملى را تقويت مى‌كند و باعث بالا رفتن اعتماد به نفس مردم و جامعه علمى كشور مى‌شود و اين درست همان كارى است كه طرح‌هايى مانند ماهواره اميد و چرخه سوخت هسته‌يى انجام داده‌اند.

وى ادامه داد: اين طرح‌ها همچنين دانشگاه‌ها و مراكز پژوهشى را به سمت كارآفرينى و نيازمحورى مى‌برد و از اين كه روحيه پژوهشى و قدرت كارآفرينى دانشجويان و پژوهشگران كاهش پيدا كند، جلوگيرى مى‌كند. ضمن اينكه به دليل طراحى اين طرح‌ها بر اساس نيازمندى‌هاى كشور و حضور دستگاه‌هاى اجرايى در فرآيند طراحى، يك تقويت جهشى در روابط بين صنعت و دانشگاه ايجاد مى‌كند.

به گفته معاون وزير علوم، تحقيقات و فناورى، طرح‌هاى كلان ملى به دليل اينكه به شدت به دانش تكيه دارند و بر اساس فناورى‌هاى پيشرفته شكل گرفته‌اند، تقويت كننده اقتصاد دانش بنيان خواهند بود. مهدى نژاد با اشاره به ضرورت داشتن يك برنامه كامل براى مديريت علم و فناورى كشور اظهار كرد: طرح‌هاى كلان ملى بخش عمده‌ى اطلاعات علمى كشور را مديريت خواهند كرد و يك شناخت صحيح و جامع از نيازها و اولويت‌هاى كشور به دست مى‌دهند چراكه پيشنهادات اين طرح‌ها از تمامى سطوح گرفته و بررسى شده و در نهايت در صورت سازگارى با اسناد بالادستى و نيازهاى جامعه، برگزيده مى‌شوند.

وى با بيان اينكه ايران با اجرايى كردن اين طرح‌ها مى‌تواند الگويى براى ساير كشور‌هاى دنيا باشد، گفت: كشورهاى زيادى در دنيا هم خواهان پيشرفت هستند و هم استقلال اما تصور مى‌كنند كه با وجود استقلال از ديگر كشورها امكان پيشرفت براى آنها وجود ندارد. جمهورى اسلامى با اين طرح‌هاى كلان مى‌تواند الگويى مناسب براى پيشرفت در عين حفظ استقلال باشد.

دبير شوراى عالى عتف ادامه داد: هم اكنون در حوزه‌ى علم به چشم‌انداز پيش‌بينى شده در افق 1404 رسيده‌ايم. اما براى رسيدن به افق فناورى نيازمند پروژه‌هاى اجرايى هستيم كه شاخص‌هاى فناورى كشور را تأمين كند. اين طرح‌ها به دليل اينكه تمامى مراحل آن تا پايان طرح پيش‌بينى شده و عملى خواهد شد، مى‌تواند يك جهش بلند در شاخص‌هاى فناورى كشور ايجاد كنند.