مرکز رشد شريف

معاونت علمى وفناورى رياست‌جمهورى، ‌٥/٢سال تلاش وبرنامه‌هاى پيش‌رو

معاونت علمى و فن‌آورى رياست جمهورى گزارشى از اهم فعاليت‌هاى صورت گرفته در اين معاونت را در طول دو سال و نيم در پنج حوزه علم و پژوهش، فن‌آورى، نوآورى، نخبگان و ساير امور محوله به اين معاونت ارائه كرد.

به گزارش خبرگزارى دانشجويان ايران(ايسنا)، در مقدمه اين گزارش با اشاره به اينكه در سال‌هاى گذشته اقدامات مجموعه وسيع علم و فن‌آورى كشور به تدريج و براساس ضرورت‌هاى خاص و بدون يك نقشه جامع شكل گرفته بوده آمده است: در ابتداى برنامه چهارم توسعه، بخش علم و فن‌آورى در ايران برخوردار از بيش از يكصد هزار تن شاغل در امور پژوهشى شامل بيش از پنجاه هزار پژوهشگر بود كه در نزديك به دويست دانشگاه و پژوهشگاه تابع وزارت علوم، تحقيقات و فن‌آورى و بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، يكصد پژوهشگاه و موسسه پژوهشى وابسته به دستگاههاى اجرايى، يكهزار و سيصد مركز تحقيق و توسعه مستقر در صنايع و حدود چهارصد مركز پژوهشى بخش خصوصى و نيز در حوزه هاى علميه مشغول به كار بودند.

پارك‌ها و شهرك‌هاى علم و فن‌آورى و مراكز رشد و كارآفرينى وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فن‌آورى، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى و وزارت صنايع نيز در مراحل اوليه رشد و توسعه خود بودند.

به اين همه بايد مراكز سياستگذارى و ستادى مثل شوراى عالى انقلاب فرهنگى، وزارتين علوم، تحقيقات و فن‌آورى و بهداشت، درمان و آموزش پزشكى و مراجع تامين مالى و حمايت از پژوهشگران مثل مركز صنايع نوين، صندوق حمايت از پژوهشگران را نيز افزود.

انجمن‌هاى علمى، فرهنگستانها، اداره ثبت اختراعات و علائم تجارى، موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتى ايران و برخى مراكز و مراجع ديگر نيز در متن يا حاشيه حضور داشتند.

در سال‌هاى گذشته اين مجموعه وسيع كه به تدريج و براساس ضرورت‌هاى خاص و بدون يك نقشه جامع شكل گرفته، تصويرى دوگانه از خود را به نمايش گذاشته است.

يك تصوير حاكى از وجود نيروى انسانى بسيار باهوش و با استعداد و بلندپرواز، منابع بالقوه فراوان و قابل مديريت، زيرساختهاى نسبتاً توسعه يافته آموزشى و پژوهشى و... بوده است.

تصوير ديگر بهره ورى ناكافى نيروى انسانى و منابع مادى، گسست مزمن ميان پژوهش‌هاى بعضاً تكرارى و نيازهاى واقعى اجتماعى، ابهام در هدف‌ها و فقدان سياست‌ها و راهبردهاى مدون و كجى و كاستى ساختارها و تداخل مزاحم ماموريت‌ها و ... را نمايان مى ساخته است.

ايجاد يك نظام توانمند علم، فن‌آورى و نوآورى از مجموعه سرمايه انسانى، مراكـز و امكانات ياد شده بمنظور حركت بسوى چشم انداز بيست ساله مستلزم تعيين و تدوين سياست‌ها و راهبردهاى مربوط، تحول و همـاهنگى ساختارها، بازتعريف ماموريت‌ها، هم افزايى فعاليتها، اصلاح مقررات و رويه‌ها، مرتبط ساختن منابع و تسهيلات مالى كشور به فرصتهاى علم و فناورى و نوآورى و در مجموع تكميل چرخه نوآورى ملى بود.

بدين منظور معـاونت علمى و فن‌آورى رئيس‌جمهور در پانزدهم بهمن ماه سال 1385 براساس اصل 124 قانون اساسى و با حكم رئيس‌جمهور ايجاد شد تا از ديدگاهى فرابخشى و بدون تعصبات دستگاهى به اين مهم بپردازد.

مقـام معظم رهبرى اين معاونت را معاونت مباركى ناميدند كه كارهاى بسيار مهم و خوبى را مى‌تواند انجام دهد.

معظم‌له، معاونت مزبور را از بركات دولت نهم دانستند و آنرا يكى از كارهاى ساختارى برشمردند و از دولت محترم خواستند تا به آن ميدان دهد، كمـك كند، از آن مطالبه كند و بخواهد تا كارهاى مهم را پيش ببرد.

اينك كه حدود دو سال و نيم از تاريخ مزبور مى‌گذرد، اين معاونت در چارچوب ديدگاه ياد شده برنامه‌هاى متعددى به نحو هدفمند و هماهنگ در سه حوزه علم، فن‌آورى و نوآورى و نيز در امور نخبگان و ديگر موارد مرتبط تدوين و اجرا نموده است كه ذيلاً به طور بسيار فشرده به آنها اشاره مى شود.

حوزه علم و پژوهش

بر اساس اين گزارش در حوزه علم و پژوهش اهم فعاليت‌هاى انجام شده توسط معاونت علمى و فن‌آورى رياست جمهورى به اين شرح است:

سياست‌گذارى اجرايى - مطالعه، تدوين و ابلاغ سياستهاى مراكز پژوهشى دستگاههاى اجرايى در ارديبهشت ماه 1387 برطبق مصوبه دولت شامل سياستهاى كلى، سرمايه انسانى، عملياتى، مالى و اطلاع‌رسانى مجموعاً بالغ بر 27 سياست.

ارزيابى سياست‌ها - ارزيابى علمى ميزان تحقق سياست‌هاى مزبور در مراكز پژوهشى اصلى با همكارى معاونان پژوهشى وزارتخانه‌هاى متبوع، شش ماه پس از ابلاغ سياست‌ها و تسليم نتايج ارزيابى به وزراى ذيربط.

توانمندسازى و تشويق مراكز پژوهشى - مساعدت موثر مالى به مراكز پژوهشى دستگاه‌هاى اجرايى به تناسب نتايج ارزيابى يادشده در بالا مجموعاً بالغ بر بيش از 200 ميليارد ريال علاوه بر بودجه جارى مراكز.

مديريت تخصيص يك درصد درآمد عملياتى دستگاه‌هاى دولتى به امر پژوهش- هماهنگى و ساماندهى طرح‌هاى پژوهشى كاربردى حدود 500 شركت، بانك و موسسه انتفاعى دولتى در اجراى بند 26 قانون بودجه سال 1387 و ضوابط اجرايى آن از طريق تهيه و ابلاغ ضوابط لازم و برگزارى جلسات هماهنگى ميان وزارتخانه‌هاى علوم و بهداشت و دانشگاهها و مراكز علمى و پژوهشى وابسته و دستگاههاى مزبور كه منجر به عقد حدود 5000 ميليارد ريال قرارداد و تفاهم‌نامه طرحهاى پژوهشى بين دستگاه‌هاى يادشده از يك طرف و دانشگاهها و مراكز علمى و پژوهشى از طرف ديگر در سال 1387 شد كه آغاز بزرگترين همكارى پژوهشى دانشگاه و صنعت در كشور مى‌باشد.

ايجاد سامانه طرح‌هاى پژوهشى دولتى - ايجاد و راهبرى سامانه الكترونيكى طرح‌هاى پژوهشى دستگاههاى اجرايى به منظور اعلام نيازهاى پژوهشى آنها به دانشگاهها و مراكز پژوهشى و پيشگيرى از تعريف و اجراى طرحهاى پژوهشى تكرارى كه تاكنون منجر به ورود اطلاعات بيش از 5000 طرح از سوى دستگاهها و بررسى و تأييد آن از سوى معاونت و شروع اجراى آن از سوى دانشگاه‌ها و مراكز پژوهشى شده است.

كمك به نظريه‌پردازى و توليد علم - كمك به دانشگاه‌ها، مراكز پژوهشى، فرهنگستان‌هاى چهارگانه كشور و كرسى‌هاى نظريه‌پردازى به منظور ارتقاء و توسعه تلاش‌هاى معطوف به نظريه‌پردازى و توليد علم اصيل.

هماهنگى تامين تجهيزات پژوهشى - هماهنگى فى ‌مابين وزارت علوم، تحقيقات و فن‌آورى، بهداشت، درمان و آموزش پزشكى و جهاد دانشگاهى به منظور تهيه فهرست تجهيزات پژوهشى مورد نياز دانشگاهها و مراكز پژوهشى و تعيين سهم منابع ارزى هريك و پيگيرى تامين آن حسب دستور رياست جمهورى كه تاكنون منجر به تخصيص 112ميليون يورو به مراكز وابسته به وزارت بهداشت (در سال 1387) و 1500ميليارد ريال به مراكز وابسته به وزارت علوم (در سال 1388) شده است.

مساعدت به انجمن‌ها و نشريات علمى- كمك به توانمندسازى انجمن‌ها و نشريات علمى كشور از طريق مساعدت مالى به آنها با استفاده از نتايج ارزيابى‌هاى وزارتين علوم و بهداشت مجموعاً بالغ بر 70 ميليارد ريال.

هماهنگى و ساماندهى مراكز اطلاع رسانى علمى كشور- با دعوت از موسسات اصلى ذيربط شامل پژوهشگاه اسناد و مدارك علمى كشور، كتابخانه ملى، مركز اطلاع رسانى علوم و فناورى منطقه‌اى شيراز، جهاد دانشگاهى، وزارت بهداشت، مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى و ... موضوع شفاف سازى و تفكيك ماموريت‌ها و نحوه تعاملات و همكارى‌هاى آنها مورد نظر قرار گرفت تا با انجام آن از دوباره كارى و اتلاف منابع پيشگيرى شود و استفاده بهينه از ظرفيت‌هاى موجود اطلاع رسانى كشور به عمل آيد و در نهايت سامانه ملى اطلاع رسانى علمى كشور با مشاركت همه مراكز مزبور شكل گيرد.

طرح اعطاى پژوهانه رساله به دانشجويان دكترى سراسر كشور- اين طرح به منظور كمك به ارتقاى كيفيت رساله هاى دكترى با تمركز بر حل علمى مشكلات كشور و توليد علم اصيل در سطح عالى و تسهيل حضور و تلاش پژوهشى تمام وقت دانشجويان دكترى در دانشگاهها به اجرا در مى آيد.

براساس آن دانشجويان دكترى در مدت پيشبرد رساله خود از كمك بلاعوض و نسبتاً قابل توجهى كه در چند نوبت به آنان پرداخت مى‌شود استفاده خواهند كرد. در اجراى اين طرح اولويت‌هاى فن‌آورى و نيازهاى پژوهشى كشور در تعيين عناوين رساله‌ها مورد توجه قرار مى گيرد.

در سال 1388 مبلغ 200 ميليارد ريال از منابع معاونت براى اين منظور در نظر گرفته شده كه با نظارت وزارتخانه هاى علوم، تحقيقات و فن‌آورى و بهداشت، درمان و آموزش پزشكى به دانشگاهها تخصيص داده مى‌شود.

حمايت از انجمن‌هاى علمى دانشجويى سراسر كشور- ضوابط اين حمايت با همكارى وزارتين علوم، تحقيقات و فن‌آورى و بهداشت، درمان و آموزش پزشكى تدوين شده است و با اعتبارى بالغ بر بيست ميليارد ريال در سال جارى به اجرا درخواهد آمد.

حوزه فن‌آورى

در حوزه فناورى اهم اقدامات و فعاليت‌هاى معاونت علمى و فن‌آورى رياست جمهورى شامل برنامه ريزى، هماهنگى و پشتيبانى فناورى‌هاى راهبردى كشور، تشكيل ستادهاى فن آورى‌هاى راهبردى، تسهيل تجارى سازى زمينه هاى اساسى اين فن‌آورى ها، بسط و ارتقاء همكاريهاى دانشگاه و صنعت و برنامه ريزى و پشتيبانى طرحهاى كلان فن‌آورى ملى بوده است.

به گزارش ايسنا، اهم اقدامات و فعاليت‌ها در اين حوزه به شرح زير عنوان شده است:

هماهنگى و پشتيبانى فن‌آورى‌هاى راهبردى كشور- پيگيرى و تصويب سرفصل توسعه و ارتقاء فن‌آورى‌هاى راهبردى ملى شامل نانوفن‌آورى، زيست‌فن‌آورى، هوا-فضا، سلول‌هاى بنيادى، ميكروالكترونيك، انرژى‌هاى نو، فن‌آورى اطلاعات و ارتباطات، طب ايرانى و گياهان دارويى در قانون بودجه سال 1387 و 1388.

تشكيل ستادهاى فن‌آورى‌هاى راهبردى- تشكيل و مديريت هفت ستاد فن‌آورى‌هاى راهبردى با انجام هماهنگى و جلب همكارى نهادهاى اصلى مربوط در سطح دولت از طريق وزراى علوم، تحقيقات و فناورى، بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، ارتباطات و فناورى اطلاعات، جهاد كشاورزى، نيرو، نفت و دفاع و پشتيبانى نيروهاى مسلح با شركت معاونان وزارتخانه‌هاى ذيربط و پژوهشگران و فناوران برگزيده كشور در هر زمينه.

برنامه‌ريزى فن‌آورى‌هاى راهبردى كشور- هماهنگى و پيگيرى به منظور تهيه و تدوين چشم‌انداز و برنامه بلند مدت براى توسعه و ارتقاء فن‌آورى‌هاى راهبردى توسط ستادهاى مربوط با همكارى وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاى ذيربط و تحت اشراف شوراى هماهنگى فن‌آورى هاى راهبردى.

تخصيص اعتبار پژوهشى به زمينه‌هاى اساسى فن‌آورى- تعيين زمينه‌هاى اساسى توسعه و ارتقاء هريك از فن‌آورى‌هاى راهبردى و ابلاغ مأموريت هريك از مراكز علمى و فن‌آورى و اجرايى كشور و تخصيص اعتبارات لازم به آنها حسب پيشنهاد ستادهاى مربوط بالغ بر 500 ميليارد ريال در سال 1387.

تخصيص تسهيلات تجارى‌سازى به زمينه‌هاى اساسى فن‌آورى- بررسى ماموريت شركت‌هاى دانش‌بنيان بخش غيردولتى فعال در زمينه‌هاى اساسى فن‌آورى‌هاى راهبردى و تخصيص تسهيلات لازم به آنها به‌منظور كمك به تسريع و تقويت تجارى‌سازى فن‌آورى‌هاى راهبردى مجموعاً بالغ بر 145 ميليارد ريال در سال 1387.

بسط و ارتقاى همكارى‌هاى دانشگاه و صنعت - تدوين مدل بومى براى توسعه و ارتقاء همكارى‌هاى دانشگاه و صنعت با مطالعه تجارب ملى و بين‌المللى و مشاورت گسترده با صاحبنظران در سال 1386 و آغاز يك حركت ملى براى نفوذ دادن علم و فن‌آورى در كالا و خدمات توليدى در كشور از طريق ايجاد كانونهاى هماهنگى دانشگاه و صنعت حول محصول يا خدمات معين با مشاركت فعال همه دست‌اندركاران علمى و پژوهشى و فنى و توليدى و تجارى مربوط به هر محصول يا خدمات كه تاكنون منجر به ايجاد 15 كانون با مشاركت انجمن‌هاى علمى، انجمن‌هاى صنفى، دانشگاهها، پژوهشگاهها، شركتهاى دولتى و غيردولتى و ... شده است.

تخصيص اعتبار به كانون‌هاى هماهنگى دانشگاه و صنعت- تخصيص منابع لازم به كانونهاى هماهنگى دانشگاه و صنعت به منظور مساله شناسى، تدوين برنامه و آغاز همكارى‌ها مجموعاً بالغ بر 30 ميليارد ريال.

برنامه‌ريزى و پشتيبانى طرح‌هاى كلان فن‌آورى- تصويب و تأمين اعتبار طرحهاى كلان فناورى ملى كه در موضوعات بسيار اساسى شامل شبكه ابررايانش ملى، شتابگر ملى و رصدخانه ملى با استفاده از همه امكانات كشور و با توسعه تجربه‌هاى موفق كشور به اجرا در مى‌آيد.

هماهنگى، برنامه‌ريزى تصويب و تأمين اعتبار اين طرح‌ها طى دو سال گذشته نهايى شده و در سال 1387 مجموعاً حدود 210 ميليارد ريال به دستگاههاى مجرى اختصاص يافته است. طرح‌هاى كلان ديگرى در درست بررسى است.

حوزه نوآورى

اقدامات و فعاليتهاى معاونت علمى و فن‌آورى رياست جمهورى در حوزه نوآورى در طول دو سال و نيم از آغاز فعاليت اين معاونت عمدتا در حوزه كمك به رفع موانع و تسهيل تجارى‌سازى نوآورى‌ها، تمهيد مقدمات ايجاد نظام ملى نوآورى، تسهيل دسترسى نوآوران به خدمات علم و فن دستگاههاى اجرايى، ايجاد سامانه ارزيابى علمى و پشتيبانى از اختراعات و كمك به پاركهاى علمى و فناورى بوده است.

در اين حوزه اقدامات اساسى زير انجام گرفته است:

ارزيابى اختراعات كشور- برنامه‌ريزى و اجراى طرح ملى ارزيابى اختراعات كشور توسط بنياد ملى نخبگان باتوجه به ملاكهاى سه گانه تطابق با مبانى علمى، وجود نوآورى و قابليت كاربردى شدن از طريق ايجاد سامانه الكترونيكى مربوط در سايت www.bmn.ir.

حمايت از اختراعات و مخترعان- حمايت علمى و مالى از حدود1000 اختراع براى تكميل و توسعه آنها با تخصيص منابع لازم به آنها از طريق و با نظارت دفاتر استانى نخبگان، پارك‌هاى علمى و فن‌آورى، صندوق حمايت از پژوهشگران و غيره مجموعاً بالغ بر حدود 50 ميليارد ريال در سال 1387.

تسهيل خدمت‌رسانى دستگاههاى دولتى به نوآوران- رفع موانع و ايجاد تسهيلات قانونى براى استفاده نوآوران از امكانات آزمايشگاهها، كارگاهها، كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رسانى دولتى در سطح كشور با تهيه آيين‌نامه «تسهيل دسترسى نوآوران به امكانات و خدمات علمى و فنى» كه به تصويب دولت رسيد و دستگاههاى اجرايى با هماهنگى و پيگيرى معاونت در حال تهيه دستورالعمل‌هاى لازم و عملياتى ساختن آن هستند.

كمك به پارك‌هاى علمى و فن‌آورى- حمايت از شركت‌هاى دانش‌بنيان از طريق پارك‌هاى علمى و فن‌آورى و مراكز رشد وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فن‌آورى و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى مجموعاً بالغ بر 125 ميليارد ريال در سال 1387.

رفع موانع و تسهيل تجارى‌سازى نوآورى‌ها- تهيه لايحه «حمايت از شركت‌هاى دانش‌بنيان و تجارى‌سازى اختراعات و نوآورى‌ها» كه به تصويب دولت رسيد و به مجلس شوراى اسلامى تقديم شد و بر طبق آن موانع تاسيس و فعاليت اين شركتها رفع و تسهيلات بى‌سابقه در اختيار آنها قرار خواهد گرفت كه در كميسيون‌هاى مجلس در دست بررسى است.

تصويب و اجراى اين لايحه موجب تحول عظيم در هم‌افزايى علم و ثروت و بهرمندى جامعه از نتيجه تلاشهاى علمى و فن‌آورى خواهد شد.

برگزارى جشنواره ملى نوآورى و شكوفايى - جشنواره ملى نوآورى و شكوفايى با همكارى 24 وزارتخانه و دستگاه اصلى و 21 استاندارى و با حضور 3000 نوآورى و اختراع و طرح شكوفايى در مصلاى بزرگ امام خمينى (ره) در فضاى مسقف 40 هزار متر مربع برگزار شد و مورد بازديد صدها هزار تن از شهروندان و متخصصان قرار گرفت و طى آن حدود چهارصد نوآورى و اختراع مورد تاييد نهايى و حمايت مالى واقع شد و فن بازار ملى ايران افتتاح شد و از طرحهاى برجسته علمى و فن‌آورى و طرح‌هاى شكوفايى برتر كشور تقدير شد و گفتمان نوآورى را در فضاى عمومى جامعه تقويت كرد.

حوزه نخبــگان

بنياد ملى نخبگان براساس مصوبات شوراى عالى انقلاب فرهنگى درسال 1385 ايجاد و وظيفه شناسايى، حمايت و هدايت نخبگان به سمت اولويت‌ها ونيازهاى كشور را به عهده دارد و تاكنون اقدامات زير را انجام داده است:

حدود چهار هزار نفر از نخبگان و صاحبان استعدادهاى برتر از سطح دانش آموزى تا سطح شخصيتهاى علمى كشور براساس ضوابط مدون و دقيق تدوين شده در بنياد، شناسايى و مورد حمايت موثر قرار گرفته اند.

حدود 1700 تن ازدانشجويان نخبه و صاحب استعداد برتر در دوره هاى كارشناسى تا دكترى از جوايز علمى بنياد شامل مقررى تحصيلى در طول دوره و مساعدت به منظور شركت در همايشهاى داخلى و خارجى و اعطاى سفر عمره مفرده برخوردار شده اند.

بيش از دو هزار نفر مشمول انجام پروژه تحقيقاتى به عنوان خدمت نظام وظيفه شده‌اند.

تاكنون حدود 500 تن از نخبگان جوان از تسهيلات لازم براى طى فرصت مطالعاتى در دانشگاه‌هاى خارج از كشور به عنوان بخشى از دوره دكترى و يا براى شركت در همايش‌هاى علمى بين المللى و ادامه تحصيل بهره‌مند شده‌اند.

بنياد به منظور تقويت روحيه و انگيزه‌هاى دينى و ملى نخبگان برنامه بازديد آنان از مناطق عملياتى دفاع مقدس را به اجرا در آورده است. بدين‌ترتيب تاكنون صدها تن از نخبگان و صاحبان استعدادهاى برتر در قالب كاروانهاى راهيان نور به مناطق عملياتى هشت سال دفاع مقدس اعزام شده اند.

بنياد ملى نخبگان براى ارائه خدمات به نخبگان علاوه بر كمك‌هايى كه مستقيماً در اختيار آنان قرار مى‌دهد، حمايت از مراكز نخبه پرور(دانشگاهها، پژوهشگاه‌ها و شركتهاى دانش بنيان دولتى و غيردولتى) را مورد توجه قرار داده و تاكنون از 63 مركز فعال نخبه پرور برطبق برنامه پيشناهدى آنها حمايت و مساعدت مالى بعمل آورده است.

مدارس غيردولتى كشور كه دانش آموزان برجسته شامل برگزيدگان المپيادهاى علمى و رتبه هاى برتر آزمون سراسرى را تربيت نموده اند، مورد حمايت بنياد قرار گرفته اند.

بنياد با توجه به ظرفيت‌هاى اختصاص داده شده هر ساله طى چند نوبت تعدادى از نخبگان و استعدادهاى برتر را به زيارت خانه خدا اعزام مى دارد. تاكنون نزديك به 600 تن از اين عزيزان به عمره مفرده اعزام شدند.

در بهمن ماه سال 86 ضوابط تاسيس و فعاليت دفاتر بنياد نخبگان استان‌ها به تصويب هيأت امناى بنياد ملى نخبگان رسيد. تاكنون دفاتر نخبگان در استانهاى يزد، فارس، آذربايجان شرقى و اصفهان راه‌اندازى شده‌ و تعداد ديگرى در شرف تأسيس است.

با معرفى، هماهنگى و حمايت بنياد ملى نخبگان شمارى از نخبگان و استعدادهاى برتر در دانشگاهها و پژوهشگاههاى كشور مشغول به خدمت شده‌اند.

تاكنون قريب به هزار تن از نوآوران و مخترعان و پژوهشگرانى كه در جشنواره‌هاى معتبر كشور مانند خوارزمى، رازى و شيخ بهايى اختراع و نوآورى‌شان حائز رتبه شده يا اختراعات ثبت شده و تأييد شده داشته اند، در قالب اعتبار پژوهش و نوآورى مورد حمايت قرار گرفته اند. اين افراد مى توانند اعتبار خود را در قالب تكميل اختراع و نوآورى هزينه كنند. همچنين مى‌توانند اين اعتبار را براى خلق اختراع جديد اختصاص دهند.

ضوابط شناسايى برگزيدگان مسابقات قرآنى داخلى و بين المللى و تشويق و حمايت موثر آنان تدوين و تصويب شده و اجراى آن آغاز شده است.

شناسايى نخبگان حوزوى و حمايت موثر از آنان طى جلسات متعددى با شوراى عالى و مديريت حوزه علميه قم مورد موافقت و تأكيد قرار گرفته و ضوابط آن در دست تدوين نهايى است و به زودى عملياتى خواهد شد.

حمايت از برجسته ترين صاحبان مهارت‌هاى فنى كه در مسابقات مهارتى داخلى و بين المللى حائز رتبه هاى برتر مى‌شوند به تصويب رسيده و در سال 1388 اجرايى مى شود.

ضوابط شناسايى و نحوه پشتيبانى هنرمندان نخبه و پراستعداد تصويب و ابلاغ شده و در سال 1388 به اجرا در مى آيد.

تاكنون شناسايى استعدادهاى برتر عمدتاً از طريق برگزارى آزمون‌هاى گسترده وسراسرى، و شكوفايى آنان غالباً در مدارس و مراكز خاص انجام مى‌شده است. بنياد ملى نخبگان با مباشرت محورى آموزش و پرورش برنامه‌ريزى و اجراى طرح شناسايى و هدايت استعدادهاى برتر(شهاب) را آغاز كرده است. اين طرح شامل برنامه شناسايى و شكوفايى تدريجى و طبيعى استعدادهاى برتر در دوره ابتدايى و حتى قبل از آن است بدون آنكه دانش‌آموزان خلاق و با استعداد از مدرسه خود جدا شوند.

اين طرح مستلزم مقدمات و تمهيدات بسيارى از جمله پژوهش و تدوين شيوه‌هاى كشف و شناخت استعدادهاى برتر در بستر مدارس، آموزش معلمان و مديران مدارس و ادارات براى اين امر و نحوه انگيزش و تشويق آنان و در نهايت ارتقاء و شكوفايى تدريجى استعدادهاى برتر از يك پايه به پايه ديگر و در نهايت پيوستن به مراكز و مدارس برتر بنحو مناسب است.

به آن دسته از استادياران دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشى كشور كه كمتر از چهل سال داشته و بيش از سه سال از دريافت درجه دكترى و شروع به كار آنان در مراكز پژوهشى و دانشگاهها سپرى نشده باشد و قبل از آن واجد شرايط نخبگى و استعداد برتر مصوب شوراى عالى انقلاب فرهنگى بوده باشند و يا در حين اين مدت مشمول شرايط مذكور گردند اعتبار ويژه اى به ميزان 200ميليون ريال بنام اعتبار پژوهشى ويژه استادياران جوان به منظور پيشبرد و ارتقاى پژوهشهاى آنان در رشته تخصصى مربوط اعطا مى‌شود كه تاكنون به 108 تن از آنان اعطا شده است.

با توجه به تصويب آيين‌نامه اعطاى جايزه و تسهيلات به محققان نمونه، استادان ممتاز و پژوهشگران برجسته كشور، جوايز و تسهيلات متعددى از جمله كرسى علمى با اعتبار ويژه پژوهشى كه در راستاى امور پژوهشى و فناورى قابل هزينه است به اساتيد و پژوهشگران برجسته اعطا مى‌شود.

به منظور فراهم آوردن بستر تبادل افكار و تجارب علمى نخبگان و انديشمندان، شناسايى، ساماندهى و استفاده بهينه از ظرفيتهاى علمى نخبگان خانه نخبگان به تصويب هيات امناى بنياد رسيده و در شرف شكل‌گيرى مى‌باشد. اين خانه مركزى براى هم فكرى، هم‌انديشى و مشاركت نخبگان در بررسى و تدوين برنامه‌هاى كشور و تصميم‌سازى‌هاى اساسى است.

ارائه تسهيلات مسكن نخبگان به تصويب نهايى هيات دولت رسيد و با ابلاغ اين مصوبه به بانك مركزى و بانك‌هاى عامل، اعطاى اين تسهيلات براساس معرفى بنياد شروع شده است. اين وام در دو سطح 500 ميليون ريالى و 800 ميليون ريالى با حداقل سود يعنى 12 درصد ارائه مى‌شود. در دريافت اين تسهيلات نخبگانى كه افتخارات برترى دارند در اولويت قرار دارند. براساس مصوبه دولت تا سقف 3 هزار تن از نخبگان مى‌توانند از اين تسهيلات استفاده كنند.

همايش ملى نخبگان جوان كه در دو سال اخير برگزارشده و طى آن نخبگان جوان از رهنمودهاى مقام معظم رهبرى مستفيض شده و در دومين همايش در جلسه رسمى دولت و كميسيون‌هاى‌ آن حضور و مشاركت يافتند. سومين همايش ملى نخبگان جوان به زودى با حضور بيش از 1000 تن از نخبگان و با عرضه دستاوردهاى ايشان ناشى از حمايتهاى بنياد برگزار خواهد شد.

ساير امور

به گزارش ايسنا، علاوه بر وظايف و مسئوليت‌هاى اصلى معاونت علمى و فناورى در حوزه هاى علم وپژوهش، فن‌آورى، نوآورى و نخبگان؛ اين معاونت اقدامات ساختارى و امور مهم ديگرى را نيز آغاز و اجرايى كرده است كه از آن جمله مى توان به موارد زير اشاره نمود:

ارتقاء جايگاه علم و فن‌آورى در دولت - تشكيل كميسيون علمى، تحقيقاتى و فن‌آورى دولت كه با پيشنهاد معاونت به تصويب دولت رسيد و با ايجاد دبيرخانه مربوط به عنوان يكى از كميسيونهاى اصلى دولت با حضور وزراى علمى و اقتصادى شروع به كار كرده و عمدتاً هم‌افزايى علم و ثروت را مورد نظر قرار داده است.

ساماندهى امور پژوهش، فناورى و نوآورى در استانها - مطالعه و تدوين تركيب و شرح وظايف كارگروه پژوهش، فناورى و نوآورى در استان‌ها به رياست استانداران كه آخرين مراحل تصويب را در دولت مى‌گذراند.

هماهنگى مراجع حمايتى علم و فن‌آورى - هماهنگى صندوق‌هاى حمايت از علم و فن‌آورى و پژوهش وابسته به رياست جمهورى، وزارت علوم، تحقيقات و فناورى، وزارت صنايع و معادن و غيره از طريق گردهم آوردن آنها به‌منظور بررسى و شفاف‌سازى مأموريتهاى مربوط و همكارى از طريق يك سامانه الكترونيكى واحد كه از سردرگمى مراجعان پيشگيرى و به توزيع بهينه منابع كمك كند. معاونت در سال 1387 مجموعاً حدود 70 ميليارد ريال در جهت تقويت صندوقها و تحقق هماهنگى مزبور به آنهاكمك كرده است.

حل مشكلات علم و فن‌آورى در ساير حوزه‌ها - حضور معاونت علمى و فن‌آورى و نمايندگان آن در كميسيون‌هاى دولت و اعلام نظر و ارائه پيشنهاد نسبت به مصوبات اقتصادى، اجتماعى، فرهنگى و سياسى دولت كه بنحوى با علم، فناورى و نوآورى مرتبط است نظير مقررات واردات، صادرات و امور گمركى... از جايگاه فرادستگاهى.

تهيه و تصويب نمودار تشكيلاتى - تهيه و تدوين نمودار تشكيلاتى معاونت و تصويب آن توسط معاونت توسعه مديريت و سرمايه انسانى رئيس‌جمهور، كه حوزه‌هاى علمى و پژوهشى، فناورى و نوآورى، هماهنگى و نظارت راهبردى، همكاريهاى بين‌المللى و پشتيبانى به اضافه مركز سياستگذارى و برنامه ريزى كلان در آن مشخص شده است.

مشاورت گسترده با صاحبنظران - صدها جلسه و نشست مشورتى با طيف وسيعى از دانشمندان، پژوهشگران، مديران ارشد پژوهش و فناورى و آموزش عالى در بيست سال گذشته برگزار گرديده كه با تدوين صورت‌جلسات مربوط از نظرات و پيشنهادهاى مطروحه در تهيه طرح‌ها و برنامه‌ها استفاده شده است.

مطالعه و بررسى اسناد و منابع علمى- قوانين و مقررات مربوط به حوزه علم و فناورى و نتايج بسيارى از پژوهشهاى مربوط مطالعه شده و از آنها در تدوين طرحها و برنامه‌هاى معاونت استفاده گرديده است.

در پايان گزارش منتشره معاونت علمى و فن‌آورى رياست جمهورى جدولى به عنوان نمونه اى از مهمترين شاخص‌هاى علم، فن‌آورى و تجارى سازى و مقايسه برنامه سوم و چهارم توسعه كشور در اين خصوص منتشر شده است.