مرکز رشد شريف صفحه نخست

ضرورت‌هاى تدوين و راهكارهاى اجرايى شدن نقشه جامع علمى كشور بررسى مى‌شود

'منصور كبگانيان' در گفت و گو با خبرنگار فرهنگى ايرنا اظهار داشت: وجود 65 ضعف و تهديد كلان در حوزه علم و فناورى كشور و نبود هماهنگى بين دستگاه هاى متولى امور علمى و فناورى كشور يكى ديگر از ضرورت هاى تدوين نقشه جامع علمى كشور بود كه بر اساس آن اقدامات لازم صورت گرفت.
وى توضيح داد: در يك ارزيابى اجمالى كه در سال هاى 1384 و 1385 از وضعيت علم و فناورى كشور انجام شد، از يك طرف قوت ها، امكانات و فرصت هاى علمى كشور شناسايى و از طرف ديگر تهديدها و مشكلاتى احصا شد كه درپى آن ضرورت ايجاد برنامه ريزى جدى براى علم و فناورى كشور احساس مى شد.
كبگانيان افزود: رهبر معظم انقلاب به درستى در اواخر سال 1384 و اوايل سال 1385 دستور تدوين نقشه جامع علمى كشور را صادر كردند.
وى گفت: در آن زمان حدود 65 مورد ضعف و تهديد كلان و 49 مورد قوت و فرصت در حوزه علم و فناورى كشور ازسوى اعضاى شوراى عالى انقلاب فرهنگى شناسايى شد.
كبگانيان وجود دانشجويان و دانش آموزانى در كشور كه در المپيادهاى بين المللى بهترين رتبه ها را بدست مى آورند و تمايل زياد والدين در تمام اقشار جامعه براى رسيدن فرزندانشان به مدارج بالاى علمى را از نقاط قوت حوزه علم و فناورى كشور برشمرد.
وى همچنين به خروج بى رويه نخبگان، فارغ التحصيلان و دانشجويان مقاطع تحصيلات تكميلى از ايران به كشورهاى غربى و نبود برنامه جامع و آمايش سرزمينى نظام آموزشى كشور به عنوان مصداق هايى از ضعف هاى حوزه علم و فناورى كشور اشاره كرد و گفت: در استان هاى غربى كشور فوق ديپلم هاى خياطى پيش از فارغ التحصيلى، استخدام مى شدند در حالى كه تعداد زيادى از جوانان اين منطقه ليسانس مديريت مى گرفتند كه كاربرد چندانى در محل زندگى آنان نداشت.
كبگانيان افزود: در كنار اين ضعف ها و قوت ها، حركت هاى خودجوشى نيز مانند ايجاد معاونت علمى و فناورى و بنياد ملى نخبگان درنهادهاى مختلف صورت مى گرفت كه برنامه مشخصى نداشتند و لازم بود كه مسير مشخصى براى آنها طراحى شود.
وى همچنين به تدوين سندهاى آموزش عالى، نخبگان و پژوهش و فناورى اشاره كرد و گفت: درست است كه اين اسناد ملى بودند اما باز هم بخشى ديده مى شد و برخى از آمار آنها با هم متناقض بود.
كبگانيان توضيح داد: اين اسناد قرار بود ملى باشند اما آمار، شاخص ها و ارقام آنها با آمار و ارقامى كه در آموزش عالى استفاده مى شد، متفاوت بود؛ بنابراين ضرورت داشت يك سند يك پارچه علم و فناورى براى كشور تدوين شود.
وى با بيان اينكه ارايه دستور تدوين اين سند، از تصميمات حكيمانه رهبر معظم انقلاب بود و از جايگاه ديگرى غير از ايشان اين اقدام انجام شدنى نبود، گفت: دولت ها فراز و نشيب دارند و هر كدام داراى سلايق مختلفى هستند ولى ايشان بدرستى وظيفه رهبرى را انجام دادند و تدوين اين نقشه جامع را به جاى درستى مانند شوراى عالى انقلاب فرهنگى ارجاع دادند.
كبگانيان ادامه داد: شوراى عالى انقلاب فرهنگى عصاره اى از همه دولت ها است و با تغيير دولت ها چندان تغيير نمى كند و از تمام دستگاه ها مانند وزارتخانه هاى علوم،‌ تحقيقات و فناورى، آموزش و پرورش، بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، معاونت علمى و فناورى رياست جمهورى و ساير بخش هاى اقتصادى، دفاعى، كشاورزى و اجتماعى در آن حضور دارند.

*راهكارهاى اجرايى شدن نقشه جامع علمى كشور
عضو شوراى عالى انقلاب فرهنگى در مورد پيش بينى راهكارهاى اجرايى شدن مفاد نقشه جامع علمى كشور گفت: در اين نقشه 224 'اقدام ملي' در ذيل 13 راهبرد كلان تصويب شده است كه مشخص مى كند از اين پس هر سازمان و ارگان مرتبط با حوزه علم و فناورى موظف است چه اقداماتى را انجام دهد.
كبگانيان افزود: به عنوان نمونه در حوزه مالكيت معنوى علم و فناورى مانند ثبت اختراعات، مكان مشخصى در قوه مجريه وجود ندارد و در گوشه اى از دادگسترى در قوه قضاييه به اين امر پرداخته مى شود درحالى كه تقريبا در هيچ جاى دنيا اين روش مرسوم نيست و تنها معدود كشورهاى عقب مانده اى هستند كه اينگونه عمل مى كنند.
وى با بيان اينكه هم اكنون مخترعين كشور ما براى ثبت اختراعات خود سردرگم هستند و حمايت كافى از آنها نمى شود، اظهار داشت: بر اساس نقشه جامع علمى كشور، يكى از ارگان هاى قوه مجريه مانند وزارتخانه هاى مرتبط با بخش فناورى، علمى و يا صنعتى بايد مسوول اينكار باشند.
كبگانيان گفت: در احكامى كه رهبر معظم انقلاب در سال 1386 به شوراى عالى انقلاب فرهنگى دادند، همچون نقشه مهندسى فرهنگى و تحول نظام آموزشى، نقشه جامع علمى كشور داراى دو فراز ازجمله تدوين نقشه و اجرايى كردن آن بود.
وى اظهار داشت: ايشان از همان موقع وظيفه شورا را تنها تدوين نقشه ندانستند بلكه به تمام مراحل ازجمله راهكارهاى اجرايى شدن آن تاكيد داشتند.
كبگانيان گفت: از طرف ديگر تمام دستگاه هاى اجرايى ازجمله وزيران، مسوولان كشور، رييسان قوه قضاييه و مجلس شوراى اسلامى و رييس جمهور در مراحل تدوين آن حضور داشتند و امكان اجرايى شدن آن نيز ديده شده است.
وى با بيان اينكه براى اجرايى شدن اين سند پيش از هرچيزبايد تشكيلاتى تشكيل شود، افزود: يك ستاد پرقدرت و داراى اختيارات كافى با عنوان 'ستاد راهبرى اجراى نقشه جامع علمى كشور' تشكيل شده است.
كبگانيان توضيح داد: در اين ستاد كه در شوراى عالى انقلاب فرهنگى مستقر است، همه مسوولان ازجمله دبير شوراى عالى انقلاب فرهنگى، 4 نفر عضو حقيقى شورا كه پس از رونمايى و ابلاغ نقشه انتخاب مى شوند، وزيران علوم، تحقيقات و فناورى، آموزش و پرورش، بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، معاون فناورى رييس جمهور، نماينده اى از دستگاه هاى علمى كشور و رييسان كميسيون هاى مجلس عضو هستند.
وى تاكيد كرد كه، اين ستاد بسيار پرقدرتى است و اختيارات زيادى دارد كه پس از ابلاغ نقشه به دستگاه هاى مربوطه، جلسات منظمى براى اجرايى كردن نقشه خواهد داشت.
كبگانيان گفت: دستگاه هاى مربوطه بايد متوجه باشند كه ارگانى بالاتر به عنوان شوراى عالى انقلاب فرهنگى بر عملكرد آنها نظارت خواهد داشت.
وى با بيان اينكه همچنين بايد عدم هماهنگى بين دستگاه ها ازبين برود تا از تداخل امور جلوگيرى شود، افزود: اين وظيفه دستگاه هاى بالاتر است كه بايد تقسيم كار ملى را در دست بگيرند.
عضو شوراى عالى انقلاب فرهنگى گفت: بطور كلى خطوط راهنما، سياست گذارى اجرايى و حمايت و پشتيبانى از دستگاه ها را شوراى عالى انقلاب فرهنگى در تدوين اين نقشه درنظر داشته است.
بر اساس اين گزارش، تدوين نقشه جامع علمى كشور از سال 1385 در دستوركار شوراى عالى انقلاب فرهنگى قرار گرفت و هم اكنون پس از 3 سال كار كارشناسى (300 هزار ساعت) 2 هزار كارشناس و تشكيل 18 جلسه اين شورا، به تصويب رسيده است.
اين نقشه هفدهم اسفندماه جارى با حضور رييس جمهور در سالن همايش هاى بين المللى صدا و سيما رونمايى مى شود.