مرکز رشد شريف صفحه نخست

سرمايه‌گذارى مشترك (JV)

سرمايه‌گذارى مشترك كه در‌اين مقاله اختصاراً به آن JV اطلاق خواهد شد، پيوند همكارى دو يا چند فرد يا مؤسسه است كه تخصص‌ها، منابع مالى، مهارت‌ها، تجربيات و دانش خود را مشتركاً براى پيشبرد پروژه يا عمليات خاص تجارى/ توليدى، با يكديگر ادغام مى كنند. JVها معمولاً براى انجام فعاليت يا پروژه‌اى واحد تشكيل شده و ممكن است زمان محدودى داشته باشند. آورده‌هاى JV ممكن است به صورت پول(سرمايه)، خدمات يا دارايى‌هاى فيزيكى (تجهيزات) يا دارايى‌هاى معنوى (نرم افزار، حق ثبت اختراع) و غيره ... و يا تركيبى از تمام موارد فوق باشد.

به بيانى ديگر، JV سازمانى قانونى است كه شكل مشاركت كوتاه مدت را به خود گرفته و اعضاى آن به منظور كسب سود مشترك ، اقدام به فعاليت اقتصادى مشترك مى‌كنند. عموماً هر عضو، دارايى‌هايى را در اختيار JV قرار مى‌دهد و در درامد، هزينه، كنترل و نيز ريسك‌هاى آن، مشاركت مى‌كند. JV همانند هر نوع مشاركت، مى‌تواند شامل هرگونه عمليات اقتصادى شود و اعضاى آن مى‌توانند افراد، گروهى از افراد، شركت‌ها و يا مؤسسات باشند. شركت‌ها، به طورى گسترده از JVها استفاده مى‌كنند تا ورود خود را به بازارهاى خارجى، امكان پذير سازند. شركت‌هاى خارجى، عموما با آن دسته ازشركت‌هاى محلى كه حضورى مستقيم در بازار مورد نظر خود دارند، وارد JV مى‌شوند. شركت‌هاى خارجى، معمولاً فناورى‌هاى جديد يا عمليات بازرگانى مدرن را وارد JV مى‌كنند،‌اين درحالى است ‌كه شركت‌هاى محلى، در بازار صنعتى خود تثبيت شده و از روابط و مجوزهاى دولتى موردنياز، در كشور خود برخوردارند.

شركت‌هاى JV خارجى، تحت قوانين تجارت بين‌الملل ونيزتحت قوانين كشورخارجى عمل مى‌كنند. هر JV ممكن است براى پروژه‌اى خاص و يا گاهى در مورد فعاليت‌هايى مستمر، پديدآمده باشد.

حدود سه چهارم JV‌ ها، بين‌المللى هستند (تركيب شركت‌هاى داخلى و خارجى). در‌اين تركيب، شركت‌هاى عضو JV‌ مكمل تخصص‌هاى يكديگر بوده و درضمن، به طرف خارجى اجازه حضور و فعاليت در محدوده جغرافيايى كشور خود مى‌دهند.

مطالعات موجود نشانگر آن است كه درصد عدم موفقيت JVها به‌طور متوسط و در رشته‌هاى مختلف حدود 45 درصد است. حدود 60 درصداز شركت‌ها، يا توفيق شروع JV را پيدا نمى‌كنند و يا درعرض 5 سال بعد از شروع فعاليت، از صحنه محو مى‌شوند. مشخص شده است كه JVها در كشورهاى كمتر توسعه يافته، ثبات كمترى دارند و JVهاى متشكل از شركاى دولتى، با درصد بالاترى از شكست روبه‌رو مى‌شوند. به‌نظر مى‌رسد كه مؤسسات خصوصى، در تأمين تخصص‌هاى كليدى، شبكه‌هاى بازاريابى و غيره، توانايى‌هاى بهترى از خود بروز مى‌دهند.

به‌رغم‌اين واقعيت كهJV‌ ها نشان داده‌اند كه تحت شرايط متغير و بى‌ثبات در تقاضا و نيز تغيير سريع درفناورى محصول، به طرز مفلوكانه‌اى از هم پاشيده مى‌شوند. با تمام‌اين احوال، درحال حاضر يك‌سوم از شركت‌هاى داراى رشد سريع، دست‌كم در يك JV مشاركت دارند. بعضى كشورها مانندجمهورى مردمى چين و نيز تا حدودى هند، براى ورود شركت‌هاى خارجى به بازار خود، آنها را ملزم به تشكيل JV با مؤسسات محلى مى‌كنند.‌اين الزامات، غالباً، منجر به انتقال فناورى و كنترل مديريتى، به شريك محلى مى‌شود.

بيشترJV ‌هاى آسيا، به‌دليل تفاوت‌هاى فرهنگى با شركاى خود، با شكست مواجه مى‌شوند. مثلا، اتحاد بين شركت خودروساز فرانسوى رنو و نيسان ژاپن نمونه‌اى از‌اين نوع شكست‌هاست. شكست‌ JVها، ناشى از دلايلى مختلف نظيرفقدان ارتباطات و توزيع قدرت بين اعضاى هيئت مديره است.

 

تاريخچه قراردادهاى JV بين‌المللى

JV نوعى كلاسيك از اتحاد استراتژيك بين دو يا چند شركت است.‌اين همكارى مشترك، مى‌تواند كوتاه يا بلند مدت باشد و براى فعاليت‌هاى گوناگون به‌كار برده شود مانند: مهندسى، توليد، توزيع و غيره.

براى چند دهه، امور حقوقى شركت‌ها، قراردادهاى JV خاص خود را، با توجه به الزامات فعاليت‌هاى خود تنظيم نموده بودند. آنها راه چاره ديگرى نداشتند، زيرا هيچ‌گونه مدل بين‌المللى موجود نبود و هيچ‌كس جرئت پيشنهاد چنين كارى را با توجه به تنوع فرهنگ‌هاى حقوقى و نحوه عمل آنها نداشت. به‌نظر مى‌رسيد كه هيچ مدلى نمى‌توانست تمام‌اين نيازها را براورده ساخته و واعضايى با پيشينيه‌هاى بسيار متنوع را با يكديگر آشتى دهد. با‌اين وجود، تقاضا براى مدل‌هاى قراردادهاى بين‌المللى روزبه‌روز فزاينده‌تر مى‌شد.

در 1998، مركز تجارت بين‌المللى (ITC) درخصوص قراردادهاى تجارى دست به نظرخواهى جهانى زد. بيش از 245 سازمان توسعه تجارى (TPO) از 125 كشور به‌اين نظرخواهى پاسخ دادند. بررسى‌ها نشان داد كه «مدل» قراردادهاى JV مورد نياز بوده و براى 77 درصد از TPO‌ها، نوعى اولويت محسوب مى‌شد. با شگفتى بسيار، طى 2 سال، يك گروه متخصص 55 نفره از 45 كشور به نمايندگى از تمام فرهنگ‌هاى حقوقى، درخصوص دو مدل بين‌المللى JV توافق كردند. در نهايت، پيش نويس‌هاى نهايى توسط حقوق‌دانانى زبده از يك موسسه حقوقى شهر ژنو، تهيه شد. اطلاعات موجود حاكى از آن‌است كه‌اين قراردادها، بويژه براى موسسات كوچك و متوسط و در بازارهاى درحال توسعه و نوظهور، طراحى شده‌اند.

درقراردادهاى نمونه (مدل) ويژگى‌هاى حوزه‌هاى كسب و كار خاص و نيز الزامات قوانين مدنى و حرفه‌اى سيستم‌هاى حقوقى مختلف، در نظر گرفته شده است. همچنين، دستورالعمل و متن قراردادهاى مدل، توسط متخصصين قانون تجارت بين‌الملل، با پيش زمينه‌هاى مختلف فرهنگى، حقوقى و حرفه‌اى مورد بررسى و مداقه قرار گرفته‌اند.

 

دونوع مدل قرارداد

يك JV ممكن است در طول فعاليت مشترك، يا براى انجام پروژ ه‌اى خاص تشكيل شده باشد و يا براى همكارى دراز مدت بين طرفين JV. قراردادهاى مدل JV كوتاه مدت و يا خاص نوع فعاليت بخصوص، در سايت‌هاى اختصاصى دردسترس عموم قرارگرفته‌اند (مانند قراردادهاى ساخت). بنابراين، متخصصين توافق كردند كه ‌اين نياز، عمدتا در زمينه همكارى‌هاى ميان و دراز مدت وجود داشته‌است.

قراردادهاى JV مدل، هم ازلحاظ اهداف و هم از نظر اجراى مشترك، با يكديگر تفاوت دارند. به‌همين دليل، دو نوع مدل JV آماده شده است: 1. از منظر‌ايجاد شركت 2. با نگرش‌ايجاد همكارى، بدون تشكيل شركت. ‌اين دو قابل تعميم به موقعيت‌هاى گوناگونى هستند كه در فصل‌هاى ‌آينده به آنها خواهيم پرداخت.

 

دلايل تشكيل JV

الف- دلايل داخلى

1. تقويت توانايى‌هاى شركت

2. توزيع هزينه‌ها و ريسك‌ها

3. بهبود دسترسى به منابع مالى

4. اقتصاد‌اندازه (واحدهاى بزرگ) و مزاياى آن

5. دسترسى به فناورى‌ها و مشتريان جديد

6. دسترسى به شيوه‌هاى مديريتى خلاقانه (ابداعى)

ب- اهداف رقابتى

1. تاثيرگذارى مثبت بر تكامل ساختارى صنعت

2. جلوگيرى از رقابت

3. واكنش دفاعى در مقابل مرزهاى ناشناخته صنعت

4. ايجاد واحدهاى رقابتى قوى‌تر

5. واكنش سريع به بازار

6. بهبود چالاكى سازمانى

پ- اهداف استراتژيك

1. سودآورى مشترك

2. انتقال فناورى‌ها و مهارت‌ها

3. ايجاد تنوع

اعضاى JV نبايد فراموش كنند كه شروع‌اين تشكيلات هم هيجان انگيز است و هم ارزشمند، اما تعهدات و مسئوليت‌هاى آن نيز نبايد از حد واقعى كوچكتر انگاشته شود.

همان‌طوركه گفته شد، JV عبارت است از به‌اشتراك گذاشتن منابع، تخصص‌ها و مساعى دو يا چند شركت، به‌منظور نيل به‌هدفى خاص. ريسك‌ها و پاداش‌هاى‌اين فعاليت نيز بين اعضا تقسيم مى‌شود.

به‌طور خلاصه مى‌توان گفت اهم دلايل تشكيلJV عبارتند از :

1. توسعه كسب و كار

2. ساخت يك محصول جديد

3. ورود به بازارى جديد، بويژه در كشور ديگر

شركت شما ممكن است امكانات بالقوه زيادى براى توسعه و رشد داشته باشد، حتى احتمال دارد ‌ايده‌ها و ابداعاتى خلاقانه داشته باشيد، اماJV ممكن است امكانات ذيل را در اختيارتان بگذارد:

1. منابع بيشتر

2. ظرفيت‌هاى بيشتر

3. تخصص فنى فزاينده

4. امكان دسترسى به بازارهاى تثبيت شده و يا كانال‌هاى توزيع

ورود به يك JV تصميمى مهم است. در‌اين مقاله سعى شده است ضمن توضيح روش‌هاى اصلى تشكيل JV، مزايا و معايب آن‌را تشريح كرده و نحوه ارزيابى ورود به JV ، آنچه كه بايد در يك شريك JV جست‌وجو كنيم و چگونگى كمك به كاركرد صحيح آن را پردازش كنيم.

JV‌ها، يكى از فعاليت‌هاى حياتى در تعاملات بين‌المللى هستند. به‌ندرت روزى مى‌گذرد كه در آن، اعلاميه‌اى از تشكيل يك JV مهم جديد، اتحاد يا همكارى، منتشر نشود. تكنيك‌ها و مباحث JV در طول تعاملات مشروحه ذيل، شكل مى‌يابد:

1. همكارى در طول پروژه تحقيقاتى مشترك

2. كنسرسيومى براى تامين منابع مالى و اجراى پروژه‌اى زيربنايى

3. تشكيل همكارى جديد شامل چند عضو، به‌منظور توليد و بهره بردارى از مزاياى فناورى جديد

4. ادغام بين‌المللى تمام‌عيار شركت‌هاى موجود در يك گروه صنعتى با مالكيت مشترك باشد

تشكيل J/V انتخابى آسان نيست و مشكلات احتمالى آن مى‌تواند شامل موارد ذيل باشد:

1. تفاوت‌هاى فرهنگى

2. روند كند تصميم‌گيرى

3. اهداف تجارى مختلف

4. حل اختلافات

لذا مشاركت JV نياز به اختصاص زمان مديريتى بيشتر، مشاوره‌هاى مستمر ... و نيز توسعه همكارى‌ها دارد. مطالعات نشان مى‌دهند كه بسيارى از JV‌ ها بعد از زمانى نسبتا كوتاه، متوقف مى‌شوند. لذا روش‌هاى بالقوه خروج از JV نيز بايد مدنظر باشد. تشكيل JV‌ ها به تركيبى از تخصص‌هاى حقوقى و بازرگانى درحوزه‌هاى مختلف نظير تشكيل و اداره موسسات، قوانين كنترل شركت‌ها، ماليات، بازنشستگى، استخدام و حقوق مالكيت معنوى نياز دارد.

 

مزاياى JV

1. تجميع و ادغام واحدهاى مكمل يكديگر در امر تحقيق و توسعه يا فناورى

2. تجارى كردن اقتصادى يك فناورى يا ايده تجارى

3. ايجاد يا كسب تخصص‌هاى بازاريابى يا توزيع

4. به‌اشتراك گذاشتن دانشمندان يا افراد حرفه‌اى با تخصص‌هاى منحصر بفرد

5. حمايت‌هاى مالى، يا تسهيم ريسك‌هاى اقتصادى

6. شتاب دادن به رشد درامدها

7. توانايى براى افزايش حاشيه سود

8. توسعه و نفوذ به بازارهاى محلى جديد

9. توليد محصول جديد

10. JV داراى طول عمر نسبتا كوتاهى (بين5 تا 7 سال) است و بنابراين تعهدى دراز مدت ‌ايجاد نمى‌كند.

11. درزمينه به‌دست آوردن ظرفيت‌ها و تخصص‌هاى جديد، فرصت‌هايى نوين براى شركت‌ها پديد مى‌آورد.

 

مبانى و مقدمات تشكيل JV

چگونگى تشكيل JV بستگى به‌اين دارد كه تلاش شما براى رسيدن به چه هدفى است؟ يك انتخاب ‌اين است كه براى همكارى با شركت ديگر، در سطحى محدود و با روشى خاص همكارى شود. مثلا، شركتى كوچك كه محصولى جديد و هيجان انگيز در اختيار دارد، ممكن است بخواهد كالاى خود را از طريق شبكه توزيع شركتى بزرگتر به‌فروش برساند. در‌اين‌صورت، اعضاى JV در زمينه مفاد و شرايط قراردادى توافق خواهند كرد كه نيل به‌اين مقصود را تسهيل كند.

در روش ديگر، دوشركت ممكن است تمايل به تشكيل JV مستقل داشته باشند، يعنى شركتى جديدكه بتواند قرارداد مورد نظر را مديريت كند. اين شركت JV ، احتمالا مى‌تواند انتخابى بسيار منعطف باشد. هريك از اعضا، سهام خود را در شركت داشته و با يكديگر در مورد مديريت آن، توافق خواهند كرد.

در موقعيت‌هاى ديگر، ممكن است تشكيل شركتى با مسئوليت محدود، انتخابى بهتر با عملكردى مناسب‌تر باشد. مثلا، شما مى‌توانيد شراكت (Partnership) تجارى يا شراكت با مسئوليت محدود تشكيل دهيد. حتى ممكن است تصميم بگيريد كه دو شركت خود را كاملا درهم ادغام كنيد يا از ابزار دو سويه (Interactive) خود، براى يافتن چارچوبى قانونى مناسب‌تراستفاده كنيد.

براى‌اينكه بتوانيد تصميم بگيريد كدام شكل JV براى شما بهتر است، به‌اين نكته توجه كنيد كه ‌آيا مى‌خواهيد در مديريت آن دخيل ودرگير باشيد يا خير؟ همچنين، در نظر داشته باشيد كه در صورت بروز مشكل درJV ، چه اتفاقى ممكن است بيفتد و چقدر آمادگى قبول هزينه و ريسك آن‌را خواهيد داشت؟

اگر براى بهترين انتخاب JV خود، مشاوره حقوقى بگيريد، كارى ارزشمند كرده‌ايد. نحوه تشكيل JV ، برچگونگى اداره آن و نحوه تسهيم سود و ماليات بر درامد شما تاثير مستقيم خواهد گذاشت. همچنين، اگر براى JV مشكل عمده‌اى‌ايجاد شود، بر مسئوليت‌هاى (مالى/ حقوقى) نيز تاثيرگذار خواهد بود. شما نياز به قرارداد روشن حقوقى داريد كه در آن نحوه تشكيل JV و روش تسهيم درامد مشخص شده‌باشد. فراموش نكنيم كه شركت‌ها با هر‌اندازه مى‌توانند از JV به‌منظور تقويت ارتباطات درازمدت خود يا همكارى در پروژه‌هاى كوتاه مدت استفاده كنند.

JV موفق مى‌تواند موارد ذيل را براى اعضاى خود محقق سازد:

· دسترسى به بازارها و شبكه‌هاى توزيع جديد

· ظرفيت توليد بيشتر

· تسهيم شركاى JV در ريسك پروژه

· دسترسى به منابع بزرگتر، از جمله پرسنل متخصص و فناورى

JV ممكن است بسيار قابل انعطاف باشد. مثلا، ممكن است عمرى محدود داشته و تنها قسمتى از كار شما را پوشش دهد و به همين دليل، تعهدات و وجهه شركتى شما را محدود سازد.

 

ريسك JV

شراكت با موسسات ديگر مى‌تواند موضعى پيچيده به‌وجودآورد. ساختن ارتباطى درست، به تلاش و زمان زيادى نياز دارد. احتمال بروز مشكلات در موارد ذيل نيز وجود دارد:

· اهداف JV ، 100 درصد مشخص نبوده و بين اعضاى آن JV به‌درستى انتقال نيافته است.

· اعضا، اهداف متفاوتى را در JV جست‌وجو مى‌كنند.

· عدم توازن درسطح تخصص، سرمايه‌گذارى يا دارايى‌هاى آورده شده.

· فرهنگ‌هاى مختلف و سبك‌هاى مديريتى متفاوت كه موجب اختلاط ناهمگون و همكارى ضعيف بين اعضا مى‌شود

· اعضا در مراحل اوليه، رهبريت و حمايت‌هاى كافى را به JV مبذول نمى‌كنند

· موفقيت در JV به تحقيق كامل وتجزيه وتحليل نشانه‌گيرى‌ها و اهداف، بستگى دارد. پيرو آن، ارتباطات موثر تمامى اعضاى تيم درگير، درخصوص برنامه كلى JV مى بايستى دنبال شود.

 

ارزيابى آمادگى ورود به JV

ورود به JV مى‌تواند تغييرى عمده براى شركت شما محسوب شود، اما هرقدركه JV براى رشد بالقوه شما سودمند باشد، بايد با استراتژى كلى شركت شما هماهنگ شود.

· قبل از متعهد شدن به يك JV، مهم است كه استراتژى شركت خود را مورد بازبينى، مرور و تجديدنظر قراردهيد. ‌اين امر مى‌تواند به مشخص كردن انتظارات واقعى شما درJV كمك كند. در واقع با ‌اين تجديد نظر، ممكن است به ‌اين نتيجه برسيد كه مى‌توانيد راه‌هاى بهترى را براى تحقق اهداف خود دنبال كنيد. توصيه مى‌شود كه در خصوص نحوه ارزيابى روش‌هاى رشد و ورود به ادغام يا تمليك شركتى ديگر، به نحوه كار سايرشركت‌ها بويژه آنهايى كه در بازارهاى مشابه با بازار شما، فعاليت دارند نيز توجه كنيد. دقت در نحوه استفاده آنها از JV، ممكن است در زمينه انتخاب بهترين رويكرد، براى شركت شما مفيد واقع شود. همزمان، مهارت‌هايى را كه آنها در شراكت موفقيت آميز خود به‌كار مى‌برند، شناسايى كنيد.

· ممكن است از بازبينى شركت خود نيز متنفع شويد. در خصوص قوت‌ها و ضعف‌هاى خود، واقع بين باشيد. هنگام انجام تجزيه و تحليل، بايد قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهديدها (SWOT) را به‌منظور دريافتن‌ اين نكته كه ‌آيا دو شركت، مكمل خوبى براى يكديگر هستند يا خير، مدنظر قراردهيد. مطمئنا شما طالب يافتن شريكى براى JV هستيد كه مكمل نقاط قوت و پوشاننده ضعف شركت شما باشد.

· درتمامى نگرش‌هايتان، پرسنل خود را در محاسبات خويش مدنظر داشته و توجه داشته باشيد كه افراد ممكن است از تشكيلJV احساس تهديد كنند. ‌اين احتمال نيز وجود دارد كه اگر شريك شما روش متفاوتى در ارتباط با انجام كارهايش داشته باشد، امكان‌ايجاد ارتباط كارى قوى با وى، مشكل‌ساز شود.

· اگر تصميم به تشكيل JV گرفتيد، ‌اين امر ممكن است به شركت شما درخصوص رشد سريعتر، بهره‌ورى بيشتر و توليد سود فزاينده، كمك كند. در غالب موارد،JV بدون اينكه مجبور به استقراض از منابع مالى يا جست‌وجوى سرمايه گذاران خارجى باشيد، موجب رشد مى‌شود،. با تشكيل JV، امكان و زمينه استفاده از بانك اطلاعاتى مشتريان شريك JV، به‌منظور عرضه كالاى خود به بازار، يا عرضه خدمات و محصولات شريك جديد به مشتريان كنونى شما ، فراهم مى‌آيد. اعضاى JV، از امكان پيوند نيروها درحوزه‌هاى خريد، تحقيقات و توسعه متنفع مى‌شوند.

 

برنامه ريزى ارتباطات داخلى JV

قبل از شروع يك JV، هر يك از طرفين بايد بداندچه توقعى از JV دارد. شركت‌هاى كوچكتر، اغلب خواهان دسترسى به منابع عضو بزرگتر هستند، مثلا شبكه توزيع قوى‌تر، پرسنل متخصص و منابع مالى. شركت بزرگتر، ممكن است از كاركردن با شركتى كوچك ولى منعطف‌تر، مبتكرتر و با امكان دسترسى به محصولات جديد يا استفاده از مالكيت معنوى آن، متنفع شود.

به‌همين ترتيب، ممكن است تصميم بگيريد ارتباطى قوى‌تر با تامين‌كننده مورد نظر برقرار كنيد. از‌اين طريق ممكن است از اطلاعات وى در خصوص تكنولوژى‌هاى جديد استفاده كرده و خدمات با كيفيت‌ترى دريافت كنيد. هدف ‌اين تامين، مى‌تواند تقويت شركت تامين كننده با استفاده از حجم فروش تضمين شده شما باشد.

هدف هرچه كه باشد، ترتيبات JV بايد براى طرفين عادلانه باشد. هرJV بايد حائز شرايط ذيل باشد.

· آورده‌هاى طرفين براى JV مشخص باشد

· طرفين، از هدف غائى JV آگاهى كامل داشته باشند

· طرفين انتظاراتى واقعى و عملى از JV داشته باشند

· ترتيباتى براى‌اندازه گيرى موفقيت آن درنظرگرفته شده باشد

· اهداف توافق شده بايد به آن‌گونه روابط كارى تبديل شوند كه كار گروهى و اطمينان متقابل را تشويق كنند

 

انتخاب صحيح JV براى شركت خود

شريك‌ايده آل در JV، ، شركتى است كه داراى منابع، تخصص‌ها و دارا‌يى‌هاى مكمل شركت شما باشد. JV بايد برطبق قرارداد عمل كند و بين فرهنگ دو شركت نيز همخوانى وجود داشته باشد.

ü نقطه شروع خوب، از ارزيابى خوب آغاز مى‌شود. ارزيابى مناسب بودن مشتريان كنونى و نيز سازندگانى را كه با آنها روابط دراز مدت خوبى داشته‌ايد، سرلوحه كار خود قرار دهيد. شما بايد رقباى خود و ديگرشركت‌هاى تخصصى نيز مدنظر قرار دهيد. به‌طور كلى، شما بايد موارد زير را مدنظر داشته باشيد:

· حسن عملكرد آنها در چه حدى است؟

· نگرش آنها نسبت به تشريك مساعى چگونه است و‌آيا آنها در سطح تعهد، شريك شما هستند؟

· آيا آنها در اهداف كارى، نقطه نظرات شما را دارند؟

· آيا مى‌توانيد به آنها اطمينان كنيد؟

· حسن شهرت آنها درچه سطحى است؟

- اگر مى‌خواهيد تشكيل شركتى جديد را مدنظر قرار دهيد، بايد به موارد ذيل توجه بيشترى داشته باشيد:

· آيا موقعيت مالى آنها امن و با ثبات است؟

· آيا مشكل اعتبارى ندارند؟

· آيا تاكنون با ديگرشركت‌ها JV تشكيل داده‌اند؟

· چه نوع تيم مديريتى براى شركت خود انتخاب كرده‌اند؟

· عملكرد آنها درزمينه توليد، بازاريابى و پرسنلى چگونه است؟

· مشتريان و سازندگان آنها درخصوص قابل اطمينان بودن و حسن سابقه آنها چه نظرى دارند؟

- قبل از بررسى ورود بهJV ، مهم‌اين است كه از منافع خود محافظت كنيد. اين امرشامل تنظيم مدارك قانونى، به‌منظور محافظت از اسرار تجارى خود و نيز كسب اطلاع از‌اين موضوع است كه آيا شريك احتمالى شما، دادراى توافقنامه‌هاى حقوق مالكيت معنوى است يا خير؟ همچنين، خوب است كه ببينيد ‌آيا درحال حاضر توافقات ديگرى با پرسنل يا مشاورين خود دارند يا خير؟

 

تنظيم توافقنامه JV

وقتى تصميم به تشكيلJV گرفتيد، بايد شرايط و مفاد آن‌را در توافقنامه‌اى مكتوب، درج كنيد. ‌اين امر، هنگام جارى‌شدن كارJV موجب جلوگيرى از هرگونه سوء تفاهم خواهد شد.

توافقنامه كتبى بايد مباحث ذيل را پوشش دهد:

· نوع JV(‌آيا ‌اين JV فى النفسه شركتى مجزا خواهد بود؟)

· اهداف JV

· آورده‌هاى مالى طرفين JV

· آيا شما دارايى‌ها يا پرسنلى را به SIV منتقل مى‌كنيد؟

· مالكيت حقوق معنوى ‌ايجاد شده توسط JV

· مديريت و كنترل (چه مسئوليت‌ها يا روندهايى دنبال مى‌شود؟)

· مسئوليت‌ها، سود و زيان، چگونه بين شركا تقسيم مى‌شود؟

· اختلاف آرا و مناقشات اعضا، چگونه حل و فصل مى‌شود؟

· استراتژى خروج از JV چگونه است؟

ممكن است به توافقاتى ديگر نيز نياز داشته باشيد مثلا، توافقنامه محرمانه بودن اطلاعاتى كه در اختيار شريك خود قرار مى‌دهد (به‌منظور حفظ اسرار تجارى خود).

قبل از هر گونه تصميم‌گيرى نهايى، ضرورى است از مشاوره متخصصين مستقل، بهره‌مند شويد.

 

به‌جريان ‌اندازى صحيح روابط JV

توافقنامه شفاف، بخش مهمى از‌ايجاد رابطه‌اى خوب است. در اين زمينه، نكات زير را همواره مدنظر بگيريد:

· روابط خود را با شروعى خوب، رقم بزنيد. مثلا، در برنامه كارى JV پروژه‌اى را در نظر بگيريد كه مى‌دانيد موفقيت‌آميز خواهد بود، حتى اگر خود به‌تنهايى بتوانيد آن‌را انجام دهيد، فقط به اين دليل كه كار تيمى در JV بتواند با شروعى خوب همراه باشد.

· ارتباطات، سهم مهمى در ‌ايجاد روابط خوب‌ دارد. معمولا تشكيل جلسات منظم رودر‌رو براى تمامى افراد كليدى درگير در پروژه، گامى بسيار موثر در‌ ايجاد روابط خوب است.

· به‌اشتراك گذاشتن آشكار اطلاعات، بويژه درخصوص موضوعات مالى، موجب جلوگيرى از مظنون شدن اعضا به‌يكديگر مى‌شود. هرچه اطمينان طرفين به يكديگر بيشتر باشد، احتمال عملكرد صحيح JV افزايش مى‌يابد.

· همگى بايد بدانند كه براى نيل به كدام هدف تلاش مى‌كنيد تا آنها نيز كارهايشان را به‌سوى آن هدف، هدايت كنند. با ‌ايجاد "نشانگرهاى عملكرد" كه امكان ‌اندازه‌گيرى عملكرد را فراهم مى‌كنند، مى‌توانيد در مراحل اوليه، از وجود مشكلات احتمالى، آگاه شويد.

· همزمان، براى رسيدن به رابطه‌اى قابل انعطاف، نشانه‌گيرى كنيد. به‌طور منظم، راه‌هاى بهبود انجام كارهاى جارى را بازبينى كرده و تصميم بگيريد كه ‌آيا اهداف خود را بايد تغيير دهيد يا خير؟

· حتى در بهترين روابط ، مطمئنا هراز گاهى با مشكلاتى مواجه مى‌شويد. به اختلاف نظرها، با ديدى مثبت برخورد كنيد و بجاى تلاش در زمينه گرفتن امتياز از يكديگر، درپى يافتن راه‌حل‌هاى "برد ـ برد" باشيد. اگر خودتان نتوانيد با هم به‌توافق برسيد، توافقنامه JV اصلى شما بايد روش‌هاى حل و فصل اختلاف نظرها را تعيين كرده باشد.

منبع: ماهنامه صنعت خودرو شماره 113