مرکز رشد شريف صفحه نخست

عبور از توفان: راهنماى كاربردى شركت‌هاى نو پا در ايران

 كتاب "عبور از طوفان" حاصل زحمت "سيد كامران باقرى، مهدى كنعانى، جواد محبوبى و همكاران" ارايه‌اى است سليس و روان كه براى آغازى انديشمندانه و آگاهانه بسيار سودمند است. در زير به معرفى مطالب و آورده هاى كتاب مى پردازم.

 در فصل اول كتاب اولين جرقه هاى ذهنى كارآفرين مورد بررسى قرار مى گيرد، با چند پرسش تكليف كارآفرين با خودش به وضوح و  روشنى مشخص مى گردد: چرا حالا؟ چرا من؟ انتخاب سود و كار حرفه اى پردردسر يا خواب آرام شبانه؟ و در ادامه برشمردن خصايص كار آفرين از جمله: برخودشان مسلط‌اند، خوش بين و ريسك پذيرند، شكارچى فرصت‌ها هستند و قدرت تحمل بالايى دارند، انذار و تبشيرات كارآفرينى را روشن مى‌نمايد؛ اخلاق حرفه‌اى مقوله قابل بحثى است كه در اين فصل به آن اشاره مى‌شود. در فصل دو روش‌هايى براى غربال ايده‌ها و در ادامه بهبود و پرورش ايده ارايه شده است. بازار، تحليل آن و خطراتى كه كارآفرين را تهديد مى‌كند و به چگونگى پيش‌بينى و پيش‌گيرى آن اشاره مى‌شود. در ادامه در فصل بعد، جادوى نوشتن و چگونگى چرايى و روش نگارش طرح تجارى مورد توجه قرار مى‌گيرد. اجزاى طرح تجارى، باورهاى غلط و پرهيز از دام‌هاى رايج از عناوين اين فصل است. فصل چهارم، اقدامات پايانى تكامل ايده‌مان مى‌باشد و موضوعى نگران كننده است كه تا كنون در كمتر كتابى و يا محفلى بدان پرداخته شده است؛ حمايت از ايده! تشريح مالكيت فكرى و مالكيت فكرى در شركت، قراردادهاى امتياز، قراردادهاى عدم افشا، نحوه‌ى برخورد با نقض‌كنندگان مالكيت فكرى و مراحل بررسى و ثبت اختراع در ايران، علامت تجارى و … موارد مورد بحث اين فصل است. اين فصل از هيجان‌انگيزترين فصل‌هاى كتاب بوده و در واقع پشت كارآفرين را قرص مى‌كند.

فصول پنج تا هشت، فصول مديريتى به حساب مى آيند و به نقاط خطرآفرين و راهبردى مديريتى پافشارى مى‌كنند، فصل پنج با سرفصل "هنوز 75 درصد كار باقى است" شروع مى شود؛ اين آب يخ روى كارآفرين ريختن نيست، به او فهماندن است كه كار چه جنبه‌هايى دارد و از حرف تا نوشته و از نوشته تا عمل چقدر راه است. محصول نهايى چيست؟ مفاهيم توسعه كدام است و اين مفاهيم در توسعه بازار و محصول و … هريك چگونه معنا مى شود. فصل بعدى مفاهيم مديريت كيفيت را مورد بازخوانى قرار مى‌دهد و انواع استاندارد ها و روش‌هاى سنجش كيفيت را به بوته نقد و بررسى مى‌گذارد؛ فصل هفت يكى از كليدى ترين مسايل و مشكلات فرا راه كارآفرين (و حتى كليه مديران) را به ما گوشزد مى كند، مديريت پروژه؛ تعيين اهداف، تيم سازى، محدوديت ها، فرايند كنترل پروژه، ابزارهاى برنامه ريزى و رديابى پروژه،گزارش عملكرد و … مسايل بسيار مهمى است كه در انجام پروژه‌ها نقطه شكست تلقى مى‌گردد. فصل هشتم نيز مبحث بسيار استراتژيك مديريت منابع انسانى را پوسشش مى‌دهد. مديريت نيروى انسانى يكى از پيچيده ترين و پر اهميت ترين مواردى است كه در اداره يك شركت با آن روبرو مى‌شويم. جذب، استخدام، دستمزد، آموزش و توسعه نيروى انسانى، انگيزش و … كمينگاه فلج شدن شركت و از دست رفتن ايده هاست.

در فصل نهم به حساب و كتاب اعمال خود مى‌رسيم! حسابدارى مبحثى است كه كارآفرين مى‌بايست ازآن مطلع باشد تا به اصطلاح كتاب ريز نمراتش را داشته باشد! چرا بايد حساب‌ها را نگهداشت؟ پرسشى است كه پاسخ داده مى شود. و اصولى از قبيل " پول ناپديد نمى‌شود" از آموزه‌هاى اين فصل است. بودجه‌بندى، حساب سود و زيان، ترازنامه، و اشتباهات رايج موارد ديگرى است كه به آنها پرداخته مى‌شود.

فصل دهم با مقدمه "حكم مرگ و زندگى" به اهميت بازاريابى اشاره دارد. آنچه در انبوه كتابهاى بازاريابى و باحث و مقالات گوناگون و متعدد آمده در اين فصل تيتروار بررسى ميگردد تا كارآفرين را از وجود وكاربرد آنها مطلع سازد، از جمله بازار و شناخت آن، بخش بندى بازار، نقش اينترنت، تيم بازاريابى، خلاقيت – جذب مشترى، خدمات پس از فروش و ... .

در فصل يازدهم به مديرت رشد به طور مفصل‌تر و دقيق‌ترى پرداخته مى‌شود. انگيزه و پيش نياز رشد، ‌استراتژى ( رشد افقى و رشد عمودى) و منابع رشد، رقبا و تاثير آنها و ... مورد كنكاش قرار مى گيرد. فصل دوازدهم با مقدمه "خواندن قانون يا گرفتار شدن در دادگاه‌ها؟" آغاز مى گردد و با قضيه ثبت شركت‌هاى تجارى در ايران پى‌گرفته مى‌شود. انواع شركت‌ها و برترى يا بدترى هريك نسبت به ديگرى. روابط استخدامى و بيمه كاركنان كه از مهم‌ترين مسايل گريبان‌گير كارآفرين در شركتش مى‌باشد، اسناد مالى از قبيل چك، دسته چك گرفتن، شرايط صدور چك و برگشت خوردن چك و ... ، انحلال، ورشكستگى و تصفيه شركت و مراحل قانونى اجراى آن و در انتها اينكه چطور وكيل بگيريم از مباحث مورد بحت اين فصل است. فصل دوازدهم با مطالب مربوط به اين عنوان پايان مى پذيرد: "مواظب ندانم كارى‌هاى پر دردسر باشيد".

فصل سيزده تا شانزده عناوين پولى و ارزشى شركت را خطاب قرار مى‌دهند. در اين فصول با مفاهيم پول در چرخه زندگى شركت و منابع تامين آن و نيز معادل‌هاى كمك كننده جايگزين پول مانند مراكز رشد و ... و در نهايت تخمين ارزش شركت آشنا مى‌گرديم.  تهيه پول عنوان فصل سيزدهم كتاب است و با عناوين داخلى "بدون پول هرگز" و "راه هاى مختلف به دست آوردن پول" اهداف خود را دنبال مى‌كند. فصل چهارده به معرفى وام و چيستى آن و منابع ارايه دهنده آن از قبيل بانك‌ها و صندوق‌هاى حمايتى مى‌پردازد. انواع وام و تسهيلات، بانك‌هاى تخصصى، بانك هاى عمومى، بانك‌هاى خصوصى و ... و با عنوان "ضرر نمى‌كنيد" به اين تجربه اشاره دارد كه گرچه براى تامين پول مورد نياز بايد از هفت خوان رستم گذشت اما حتى با احتمال وجودى يك درصد هم تلاش براى اينكار مفيد خواهد بود.

در فصل پانزده مراكز رشد به عنوان كمك كننده‌هايى كه كودك تازه متولد شده شركت را در محيط كنترل شده‌ترى با ريسك و خطر كمترى پرورش مى‌دهند معرفى شده‌اند. خدمات اين مراكز، چگونگى ورود به اين مراكز و مراكزرشد موجود در ايران و مباحث مربوط موشكافى مى‌شود.

در فصل پايانى شركت به فرايند و روند ارزش گذارى شركت پرداخته مى‌شود. "بلوف نزنيد"، " دو اصل اساسى ارزش‌گذارى" و "خريدار هستيد يا فروشنده" نمونه عناوينى است كه در اين فصل مى‌بينيد. بى شك خواندن اين فصل از كتاب خالى از لطف نيست زيرا به منزله فصل برداشت محصول براى كارآفرين مى‌باشد.

در پايان در مورد فصول مختلف كتاب بايد به اين نكته ارزشمند اشاره كرد كه در پايان هرفصل منابعى "براى مطالعه بيشتر" ارايه شده كه بسيار سودمند است و در پى توضيحات روان و روشن هر فصل، مى‌توان منابع تخصصى ترى را براى مطالعه دنبال كرد. متن كتاب روان بوده و براى آغار به جرات مى‌توان گفت كتاب بسيار خوبى است.

ناشر: مؤسسه‌ى خدمات فرهنگى رسا

چاپ اول: زمستان 85

منبع:مركز كارآفرينى دانشگاه صنعتى شريف