مرکز رشد شريف صفحه نخست

بلاى پنج اشتباه

زمانی که تیم ها (تکنیک) پنج چرا را به عنوان ابزار حل مساله استفاده می کنند، آن ها گرفتار برخی دام های رایج می شوند. ما نیازمند سیستم‌هایی نظیر پنج چرا هستیم تا بر محدودیت‌های روان شناختی خود غلبه کنیم زیرا تمایل داریم تا در مورد آنچه که هم اکنون اتفاق افتاده به صورت افراطی واکنش نشان دهیم.

زمانی که رویکرد پنج چرا منحرف می شود من آن را پنج اشتباه می نامم. به جای پرسش مکرر چرا، به منظور فهم نقطه‌ی اشتباه، هم تیمی های ناکام، شروع به دراز کردن انگشت اتهام به سمت هم می‌کنند.

به جای استفاده از پنج چرا به منظور یافتن و حل مساله، مدیران و کارکنان می توانند در دام استفاده از پنج اشتباه به عنوان ابزاری برای غلبه بر ناکامی و اخراج کارکنان به علت اشکالات سیستماتیک بیفتند.

من چندین تاکتیک برای فرار از پنج اشتباه توصیه می کنم. ابتدا مطمئن شوید هر کسی که از مساله تاثیر می پذیرد در جلسه‌های تحلیل علت ریشه ای حضور دارد.

اگر مساله تا مدیر ارشد سازمان بالا رفته باشد، تصمیم گیران درگیر در این موضوع نیز بایستی حضور داشته باشند.

تجربه به من نشان داده است، هرکسی در جلسه نباشد در نهایت متهم خواهد شد.

زمانی که سرزنش ها آغاز می شود، ارشدترین فرد حاضر در جلسه این جمله حکیمانه را باید تکرار کند: "اگر اشتباهی شده است، وای بر ما که این قدر راحت اجازه‌ی این اشتباه را دادیم." در تحلیل پنج چرا، ما می خواهیم که تا حد امکان نگرشی سیستمی داشته باشیم.

منبع: کتاب نوپای ناب